13 Haziran 2008 Cuma
SÖZLÜK
A
Abadan : bakımlı, gösterişli, şen
Abaylamak : dikkat etmek
Abaylamak: : şaşırıp kalmak
Abdıramak : acele etmek?, şaşırmak?
Abınmak : Abanmak
Abirli : april,avril,nisan ayı
Abiy : ağabey
Abri : terbiye, edep, şeref, namus,
Absın : büyük elti
Adamak : vadetmek
Adanas - kızkardeş
Adasbak : kaybolmak
Agaş : odun
Aillah : alalh allah
Ak = beyaz
Aka = baba-abi
Akay - evli adam,erkek,koca,ağabey
Akbalsık : beyaz badana toprağı
Akel = getir
Akelmek : getirmek
Aket = götür
Akır : akıllı
Akırın : yavaş getir?
Akırın = yavaş
Akis : aksi insan , inat
Akıytmak : hayretle bakmak, gözleri faltaşı gibi açmak
Akis : Huysuz
Akızıp : akıtarak
Aklamak : ağartmak, hakkını vermek
Akret - ahiret
Aksa : para
Aksüyek : akşamları oynanan bir çocuk oyunu
Akşaytmak - dişlerini gösterip hırlamak, sırıtmak
Alaşa : alçak boylu at
Alayatkan : almakta olan
Alayı : hepsi, topluca, toptan
Albasli: masalsi hayal urunu yaratik
Alcımak - bunamak, delirmek
Alcımak : yanlış hareketlerde bulunmak
Aldalamak : yumuşatmak, teselli etmek
Aldaşman : iki yüzlük basık kama
Aldav : aldanmak
Aldı artlı - arkalı önlü
Aldı = önü
Aldım : önüm
Aldıruv : alldırmak
Alganımen : almasıyla
Algasamak: acele etmek
Algasav : Aceleci
Algasav = acele etme
Alım : vergi
Alka - halka
Allegım bolmak : kendini beğenme kapris yapma
Alma: elma
Almırza : ali mirza
Alşaytbak : Şımartmak
Alveli : vişne
Amanlık sormak :iyiliğini sormak
Anaday : onun gibi
Anaktar ( aşgış) : anahtar
Anav = öteki-şu
Anday = öteki gibi
Anday-mınday = öteberi
Angış - ekin taşınan at arabsıı
Ankav = enayi
Ankımak - Ağız Söz Konusu İse Kokmak
Ankuv; ankav = aptal; salak
Anlatuv - anlatmak
Anniy / Anay / Ayyiy / Ayye / Neniy : anne
Antar : bir çeşit erkek gömleği
Anyak - karşısı,öte yaka
Anyak bet : başka yer - öbür taraf
Ap ak - bembeyaz
Apakay - evli kadın
Appaşık - bembeyaz
Apte = abla
Aptıramak : ürkmek, telaşlanmak
Ar etmek : inkar etmek
Aran = ahır, anbar
Arana - Büyük Yemek Pişirme Kazanı
Areketşen : hareketli
Argamak : soylu at
Argavul : arka köy
Argı - öteki
Argı cagında : karşı tarafında
Argın : yorgun
Argınlık :yorgunluk
Arıgan = yorulmuş
Arık - Zayıf, Küçük Su Kanalı, bir çeşit sepet
Arımak : yorulmak
Arış : at arabasının oku
Arkan = urgan - kalın ip
Arkanlamak : arkanla atı bir ayağından kazığa bağlamak
Arpe : arife günü
Art : arka
Artlamak?= ayıklamak?
Artık : fazla , ziyade, bir şeyden artıp kalan parça
Aruv = iyi - güzel
Aruwşe : güzel, dilber
Arzenki - arsız,şımarık (çocuklar için kullanılır)
As - aş, yiyece
As bolsun - afiyet olsun
Asaba - baba tarafından akraba
Asabay : varis
Ase : evet
Asıkmak - acele etmek
Asine : laf, söz
Askana -: hem yemek yapılıp, hem de yenilen yer
Asramak : büyütmek, beslemek
Asrav - besleme alınan çocok
Ast :alt
Asuv=sinir, öfke, kızgınlık
Aşuvlanmak : sinirlenmek
Asuvtas : şap
Aş : yemek, yiyecek
Aşaane: Yemekhane
Aşa = ye
Aşamşak : durmadan yiyen kişi
Aşaytlık : yiyecek
Aşene = mutfak
Aşık - eklem kemiği ve bu kemikle oynanan oyun
Aşırmak : saklamak
Aşıtmak : mayalamak
Aş kamır : hamur mayası
Aşkana_doma : yemek yapılan oda
Aşkış : anahtar
Aşşı - acı
Aşpit : pisboğaz
Aşuvlanmak: üzülmek - hayıflanmak
At - isim
Ata - baba, cet
Ataman = erkek hindi
Atası baska = yabancı
Ataybet :: Saygı Duymak (Ataybet Ettip Üyüne Keldim.)
Atkış - sapan
Atlanuv - at!A binmek
Atlı - ata binmiş
Avayt - düğün sahibine verilen hediye,para v.
Avdarmak : devirmek - çevirmek
Awırayaklı : hamile, gebe
Avkir - saf, safça
Awlak : ıssız kuytu tenha yer, uzak?
Avla : avlu
Awle : ağıl
Avmak : ÜYLE AVMAĞA CUVUK :(Avma)Bir vakitin hanüz geçmiş olması
Awış : avuç
Awız : ağız
Avnamak : uzanmak , yuvarlanmak ( eşektey avnaydı )
Avul : köy, çadır
Avultısı : sesi, uğultusu
Avur - ağır
Avurmak : hastalanmak
Avuşturmak : aktarmak
Avut : havuz
Avuz = ağız
Avuzluk - ağızlık
Avuz bav : çuval ağzı bağlamak için kullanılan bağ, ip
Ayagim pirtti= ayagim burkuldu
Ayağı avur : hamile
Ayamak : acımak, esirgemek
Ayak : tas
Ayakyolu : hela
Ayalak Biyalak:Lekeli, Temiz Olmayan Şey İçin Kullanılır.
Ayamaz - eli açıklık,cömertlik
Aybet - iyi görünümlü,methedilen
Aybetlemek : el üstünde tutmak, korumak
Aydamak : sürmek, yürütmek, dehlemek
Ayel: aile
Ayetü: Antire- Hol
Ayıl : kolan
Ayındırık = şimşek
Ayınga - tütün ve diğer keyif verici maddeler
Aykirmak; bagirmak
Aylak = çok-büyük
Aylak : Boş Gezen,İşsiz
Aylandırmak : döndürmek (mecaz; küstürmek)
Aylanmak = dolanmak-küsmek
Ayleci : 1. Yalancı ,2. Tatlı diliyle insanları ikna eden
Aynanayım : canım benim (okşayış sözü)
Ayta bermek: durmadan söylenmek
Aytuv - söyleme
Aytuvlu - söylenen, meşhur
Ayuw : ayı
AYVÖZEK: Diken türünden olup yaprak ve diken kısmı soyularak yenebilinir.
Ayyamay : umulandan çok
Ayye : yaşlı teyze_ abla
Ayye =yaşlı kadın-babaanne
Ayyel : uyuşuk kişi
Ayzan = dik duruş
Azakay : azıcık
Azakay: Azıcık
Azbar : hayvan ağılı
Azbar : evin önündeki boş alan, avlu
Azgana/Azganakıy - azıcık
Azdırmak : ayartmak
Azık : besin, gıda, yem
Azırlanmak : hazırlanmak
B
Baccik : enik
Badiya : lazımlık
Bagayt - uygun,becerikli,eli yatkın
Baka = kurbağa
Bakalay : emeklemek
Bakıl = inat-hasetlik
Bakıl etbek : inatlaşmak
Bakıldamak : kurbağanın vraklaması
Bakırmak : bağırmak
Bakırşık : bağırcık
Bakmak__cobanlık etmek
Bakraytmak - göz ile kızgınca bakmak
Bala aldırmak : kürtaj, çocuk aldırmak
Bala şaga - çoluk çocuk
Bala şaga : çoluk çocuk, bebek belik
Bala = küçük çocuk-evlat
Balaban : büyük
Baladay : çocukça
Balak : pantolon paçası, paça
Balak . Paça
Balakavun: Salatalık
Balalık : çocukluk
Balavuz - bal peteği
Balcın gülcün: saçma sapan
Balka : Orak Biçerken Toplanan Yığın
Balkurt?: arı
Balşıbın : balarısı
Bapbalaban : kocaman
Bapiy = ördek
Bar : var, varlık
Bar = var
Barabar : beraber, birlikte
Barak - Çok Tüylü Köpek
Barkıldak - ördek
Barmak : varmak
Bas - baş
Bası aylanmak : başı dönmek
Basmak : dana
Bastırık : karabasan
Batır : yiğit, alp
Batır: sözü dinlenen, elinden iş gelen, yiğit
Bav :- İp,Bağ,Üzüm Bağı
Bavır___ciger
Bavur -: göğüs, sine , döş
Bavur: karaciğer
Bavursak : 1 bağırsak 2. Unda kızartılmış hamur işi, bir tür kete
Bay : zengin
Bay = eş ( erkek )
Baya : değer, kıymet
Baya : eçen (geçenlerde)
Baya birü :değer vermek
Baya gazanu :değer kazanmak, değerlenmek
Bayağı :geçenki
Bayır : yokuş
Baylamak : Bağlamak
Baylık : güzel yaşamak
Bayram aldı : arife günü, arefe
Baytal = kısrak
Bayya - epey, çok
Baz etbek : yarışmak
Bekmez : karpuz balı
Bel kayısı - kemer
Belbev - yün bel kuşağı
Beldev = süpürgelik
Belley : zannediyor, sanıyor
Beniz :Sima
Ber : ver
Bergavul : beri köy
Bergi - bu taraf
Berlı : deli
Berli = yarı deli
Beşparmak - Yabanın Küçüğü
Bet : yüz
Betke :Yöne, tarafa
Bet Aşar : Gelinin Eve Gelişinin Ertesi Günü Kadınların Yaptığı Toplantı.R
Betege -: sürülmemiş engebeli arazi?
Betege : yulaf
Bezemek : süslemek
Bıgav - zincir,köstek
Bıgavlı - zincirli, köstekli
Bıgay - galiba,muhtemelen
Bıke = kadın , hanım, karı
Bılaşmak : bulaşmak
Bılay - böyle
Bılgamak - karmak, karıştırmak
Bılış : dışarıdan düğüne gelen misafir
Bıltır : geçen yıl
Bırgalamak: İmzalamak
Bıttı = köpek ( kısa boylu)
Bız tığ
Bızav__buzagı
Bızmak : bozmak
Bike : kadın,hanım,karı
Bike = eş (bayan )
Bikeş - kadınlarla fazla ilginenen erkek
Birevü - birisi,
Birikbek : bir araya gelmek, birikmek
bir parşakay : bir parçacık
Birtikiy - birazcık
Bisinmek: beğenmek
Bitüvi : bitmesi
Biy = bey
Biy : örümcek
Biyala : ayna , pırlanta, kristal parçaları gibi bi şey
Biyalalı : dansöz
Biyday : buğday
Biydayak : avkuşu, şahin
Biye : kıısrak , dişi at
Biyerde - burada
Biyik : yüksek
Biyimek : oynamak
Biylemek : sahip ve hakim olmak
Biyuvsu : oyuncu
Bo : bu
Bodalamak : canı sıkılmak
Bodalamak : canı sıkılmak
Bodene: bildircin
Bogan : (bolgan) olmuş
Bogulayatırman : boğuluyorum
Bogulayatkan : boğulmak üzere olan
Bogaw : ip
Bokşa : bohça
Bolat : çelik
Bolayık - olacak
Bolımsız : beceriksiz
Bolmaz - olmaz
Bolsa : olsa
Bolumsuz : elinden iş çıkmayan
Bora : erkek deve
Boraga : çuval
Boran - tipi
Borana - büyük demir tırmık
Borkuldamak; kaynamak
Borşka bermek : borca vermek
Bosaga : kapı eşiği
Bota = deve yavrusu
Botka : pirinç pilavı(kurpe botka bulgur pilavı, tüy botka : darı pilavı )
Boydak : ergen, bekar,
Boysinmak:yetinmek
Boysunmak : boyun eğmek
Bozlaw : ağıt
Bozlamak : ağlamak, sızlamak, deve haykırışı
Boztorgay : çalıkuşu
Bödene : bıldırcın
Böle = kuzen
Börk : kalpak
Börü = boz kurt
Bötege - böbrek
Böten : iftira, arapça buhtandan
Böz : beyaz
Bubabiy : gofret
Buga - buna, boğa
Buğak : buğu, sis
Buklenilgen : katlanmış, bükülmüş
Buranlamak = kıskanmak
Burav - burgu
Burşak - normal büyüklükteki dolu
Buruk : eğri büğrü
Burungu - önceki
Burunsu yıl : evvelki sene
Buv - boğ
Buvın - eklem, boğum
Buwlı : buğulu, buharlı
Buwmak : boğmak
Buyrek: bobrek
Buyukmak : Üşümek
Buzlay : donuyor
Bürşe : pire
Bürtüküy = azıcık
Büytüp - böyle edip
C
Caba - yaba
Caba : karşılıksız
Cabılmak : kapatılmak
Cabınma = örtünme
Cabışmak : yapışmak
Cagalap : sahil boylar
Cagarlık : yakıt, odun,tezek,gaz vs...
Cağa : - Yaka,Taraf
Cak - Yan, Yanak, taraf
Cak eti : çene eti
Cakay : adam
Caklı : taraftar
Caksı = iyi
Cal - yele, perçem
Cala: Yala
Calan calan etmek : aç gözlülük etmek
Calanayak: yalın ayak
Calın : yele
Calınayak;yalınayak
Calangaş = çıplak
Calantös = insancıl-iyiliksever
Calbarmak : yalvarmak
Caldamak : - Yüzmek
Calgız = yalnız
Calgız: Yalnız
Calınma : iş bitirmek için yapılan davranış, yalakalık
Calkın : yıldırım, şimşek
Calkımak : parlamak
Calman : yaygın, geniş
Calpak: Çekik
Calpaymak - bağdaş kurup oturmak
Caltırap _cıltırap : parlamak
Caman : kötü
Camaw : yama
Canaşa : yanında, yanıbaşında
Can canga : yan yana
Canay - gözü açık, girişken, atik
Canbaska Almak - Güreşte Bir Oyun Türü
Canbaşı : kalça
Canbav - at koşumunda yan kayışlar
Cangırık - ağacın sert olan göz kısmı
Cangız : yalnız
Canık : yanık, yangın
Cantaymak - yan yatarak dinlenmek
Cantık - bir tür hamurişi
Cap : kapa
Capalak : 1 Orak Makinesinde Ağaç Pervane,2.Baykuş 3. Karın İri Yağışı,
Capaşa = tezek çeşidi
Capeşke : peştemal
Capiske; onluk
Capmak : kapamak , örtmek
Capma : duvar üstünde kurutulan tezek
Capmaday : tezek gibi
Capmaşa - tezeğin küçüğü yakacak
Car : yar, dere, uçurum
Cara : yara
Carasbak:barışmak
Caraska : vinç
Caraşmak : yakışmak, yaraşmak
Carawı cetken kız : evlilik çağında kız
Cargamak : hızlı gitmek
Carık : 1.aydınlık 2.yarık
Carka - Çok Küçük Ve Batıcı Ağaç Parçası
Carka :kıymık
Carkaş : kıymık
Carlı - yoksul, fakir
Cartı = yarım, eksik
Cartı : eski
Casıl = yeşil
Casırmak - saklamak
Castık : yastık
Caş : genç
Caşırmak : gizlemek
Cat : yad, yabancı
Cat capis= yat zibar
Catmak : yatmak
Catkızmak : yatırmak
Cav :- Düşman
Cavın : yağmur
Cavmak : yağmak
Cavlamak - göz söz konusu ise seçmak , imalı konuşmak
Cavlık : mendil, yağlık
Cavluk = havlu
Cavşı - kız isteme ve görmeye gelen elçi
Cavun-camgur= yağmur
Cavurn: sirt
Cavurun = sırt
Cayav - yayan
Cay : ser
Caygış = sergi
Cayık : yayık nehri, ural nehri
Cayılmak : yayılmak
Cayım balık : yayın balığı
Caylamak - Yaylamak
Caylı : yahşı
Cayma:yufka ekmeği
Cayma şuvak : güneşli gün
Caynap catır : saçılıp durur
Caymak: 1.Vazgeçmek 2. Sermek 3. Yaymak
Cayrak :dağınık
Cayuv - kilim, yaygı
Cazma - ayran
Cegım : taşım
Cegıtmek : iki maddeyi birbirine yedirmek_ karıştırmak
Ceke (N.) : dost, arkadaş
Ceklemek : yüklemek
Cekmek : araba gibi araçları taşımacılık için kullanmak
Cel - yel, rüzgar
Cel beşik : salıncak
Celbirdemek: titremek_dalgalanmak
Celikmek : heyecanla coşmak
Celin : - İneğin Memesi
Celke : ense
Celmavuz : Obur
Celtilgen : ulaşan, yayılan
Cem - yem
Cemek : yemek yeme
CEMİŞ: Kuruyemiş
Cen : elbisede elin cıktıgı yer
Cenge/Cengiy : yenge
Cengıl : (mecazi) saf
Cengıl : hafif
CENSIK: Maymun iştahlı_Çabuk vazgeçen kişi için kullanılır
Cel : yel
Cer - yer,zemin,tarla
Cereyan: Elektirik
Cessıl = yesil
Cestan: yedi ailenin birligi ile olusmus nogay boyu
Cetesleşmek:beraberlik, birlik olmak
Cetkermek-:Yetiştirmek, Söz Nakletmek
Cez kalpak : pirinç kalpak, tulga
Cezde : enişte
Cez tırnak : pirinç tırnak
Cıberebermek :salıvermek
Cıgılmak : yıkılmak , düşmek
Cıgmak : düşürmek
Cıgare : sigara
Cılamak : ağlamak
Cılanmak : ağlanmak
Cılan : yılan
Cılav = ağlama
Cılga : dere?, küçük akarsu?
Cılga : yağmur sularının açtığı yarık, vadi
Cılısmak : 1.yaklaşmak 2. Usulca kaçmak?
Cılınmak : ısınmak
Cılıtmak : ısıtmak
Cılkı = at, at sürüsü, hergele
Cıllı : Genelde Ilık anlamına gelir, sıcak
Cımık köz = cekık gözlü, şıpiy, çıpiy
Cımırtga = yumurta
Cımrık : yumruk
Cımşak : yumşak
Cıp : ip
Cır : ır,yır,türkü
Cırawşı : yırcı
Cırlamak : türkü söylemek, yırlamak
Cırtık :yırtık
Cıy - topla
Cıyın : bir araya gelmek, toplantı
Cıyıntığı : topluluğu
Cıymak : toplamak
Cıyna: Topla,
Cıynamak : saklamak
Cıyrık- çekingen,pısırık
Cıyrık : insan içine çıkmayan
Cibek : ipek
Cibermek : salmak
Cibermek: Göndermek
Ciberebermek : salıvermek, koyuvermek
Cibir: zayif
Cibirdamak; kipirdamak?
Cibindi : ıslandı
Ciger : ciğer
Cigit : yiğit
Cilama: aglamak
Cilavsan: bagirsak solucani
Cilavuk: cok aglayan
Cilik - kanatlı hayvan butu
Cilisbak; kaymak
Cip = ip
CİYNALMAK:Kumaşın çekmesi anlamındada kullanılır.
Ciynamak: toplamak
Ciyren at : doru at
Ciyrenmek :iğrenmek
Cogar : yukarı
Coklamak - Yoklamak,Ziyaret Etmek
Col : yol
Colayak: tuvalet
Colbosunga ketmek: aileden birinin uzağa gitmesi sebebiyle gidilen ziyaret
Comboyluk: kirim devlet divaninda bir nogay boyu
Conga : çalıp çırpı
Coramak : yormak
Coraw : yormak
Corga : At'ın Rahvan Yürüyüşü
Corgamak : yorum yapmak
Corkan :yorgan
Cosuk : Uygun Yerinde Hareket Veya Söz
Cotkurmek: oksurmek
Coytmak/coymak (coytpak): kaybetmek
Coymak=cosmak
Coyuk : kayıp
Coyt: Kayıp?
Coytulmak : kaybolmak
Cönemek - yönemek,gitmek;Bir yerden ayrılıp bir istikamete gitmek
Cörgek : çocuk bezi
Cötel - öksürüklü hastalık,boğmaca
Cötgürük = öksürük
Cötkür: Öksür
Cuka : İnce Giyinmek, Zeminin Çıplak Kalan Yeri İçinde Kullanılır.
Cuka : ince , yufka
Cukmak : bulaşmak, yaklaşmak, malolmak
Culkpak: yolmak
Cum : yum
Cumak : Bulmaca
Cumarak : Kırışık
Cumart : cömert, eli açık
Curek : yürek
Curek; kalp
Cutkermek : aksırmak, ögürmek
Curt - Yurt, Vatan
Curtluk - Yerleşim Yeri Kalıntısı
Curun__eskıden balcıkla sıva yapılırken kullanılan yunlu koyun derisi parcası
Cut - kıtlık, kışın şiddetli oluşu
Cuvas : - Uysal, yavaş
Cuvgus___bulasık bezi
Cuvguş : bulaşık süngeri
Cuvınmak = yıkanmak
Cuvmak : yıkamak
Cuvuk :- Yakın, Akraba Olarakta Kullanılır
Cuvur : Koş
Cuvurmak :koşmak
Cuvurt = yoğurt
Cuvurt: yoğurt
Cuvutpak: izin vermek
Cük - aşık oyununda kemiğin çukur yüzü
Cülde - güreşte, yenenlere verilmek şevre,krep v.s.takıldığı direk
Cür : yürü
Cürset : yürüt
Cürek = yürek
Cürüs - Yürüyüş
Cüven :- Dizgin; atın dizgini
Cüven = gem-koşum
Cüyrük : ayağı tez, çabuk, atak
Cüyrük at : yarış atı
Ç
Çal : kır, ak Şalat : kırat
Çekire : bağırıyor
Çette kaldırmadı : kenarda bırakmadı
Çıdamayıp : dayanamayarak
Çımçırt : sepsessiz
Çınatay - Serçe Parmak
Çıray/Şıray : beniz, çırayı kulmey yüzü gülmüyor, çırayı mugaygan yüzü asılmış
Çızık - çizgi
Çipi : civciv
Çokka : çok vakte çokka kalmadan çok geçmeden
Çokmak/Şokmar : topuz
D
Daday? / Totay : abla
Dala : bozkurt
Danduruk__topac
Dandürük = topaç
Darkamak : dağılmak
Davuşnen : seslice , gürültüsü
Degende : dediğinde
Degirmi : beyaz tülbent
Denişmeler : değişiklikler
Dıgersık = tekerlek
Dımışkı = demir kuşak
DIRILDEK: Titrek
DİKOLTA: Kadın iç giyimi
Dogımış : kardaş
Dolak : atkı, boyunbağı
Dombura : şişman
Dögerek = daire
Döngelek = çember
Dudukuş : tavus kuşu
Durus = dogru
Duvadak - toy kuşu
Duvak : gelinin başına örtülen kırmızı tül
DÜNKMEK: Toslamak
Düvelek : kavunun_karpuzun olgunlaşmamış hali
E
Eb : kolaylık
Ebli : kolay
Ebelek : Bir Ot Türü
Ebin tapmak : kolayını bulmak
Edik: patik
Edinmek : almak, bulmak
Eger : eğerki
Egesbek = kasınmak; sinir etmek
Egeşmek : birisini sinirlendirmek
Egme : heybe, torba
Eken : -imiş
Ekevü : ikisi
Ela : tuvalet
Eleslene : heyecanlanıyor
Elcik; eldiven
Eleken : Leğen
Eleken = leğen
Emgek : emek
Emşek : Meme
En : işaret
Endek : hendek
Endı : artık (zamanın gelmesi_ endi kaytayık) , gayrim,gayri,gali,gayrikin
Enki / enkey : eğil
Enkuv = aşağı bakan taraf
Epke kelmek : doğrulmak
Erguvan : leylak
Erın : dudak
Erınmek : üşenmek
Erikbek: ne yapacagini bilememek
Erin:dudak
Erinmek: yapmak istememek, tembellik, haylazlık
Erinşek - üşengeç
Erinşek = ara öğün
Erişmek: inatlaşmak, küsmek
Eriş : inat
Erke - Şımarık
Erkelemek : taklit etmek
ERTE: Erken, sabah erkenb
Erten = yarın
Erten: yarin sabah
Ertengi = masal
Ertengmen = sabah
Esine tusurmek: hatirlamak
Esingiremek : irkilmek
Esirmek : sarhoş olmak
Esirik : sarhoş
Eskemşek : keçiboynuzu
Eskermek: hayale dalmak
Eskırmek : eskimek
Eski___keci
Es : akıl, hafıza
Eslemek : farkına varmak
Eşik. kapı, Balkon
Eşki = keçi- ekşi tat
Eşkii: Keçi
Eşnemek : eşelemek, kazmak
Eşmek: Meme
Ete : ediyor,yapıyor
Etek cırtuvu : beşik kertmesi
Etike : kadın , prenses, kraliçe (Fazla Kullanilmiyor Artik )
F
fişkek (bişkek) : yayık yapmakta kullanılan sopa
G
Gade: bardak
Ganikbak: kalkismak
Gebeden : avladan
Gecgere : gezgere
Geşe = yenge
Geşinmek : geçinmek
Gıcık : uyuz
Gılcınlemek = kudurmak; sımarmak
Gilcinlemek: simarmak, saldirmaya hazirlanmak
Gilcinlemek=cilvelenmek
Goskar: koc
Gottaş = mıdık
Gottaş: kısa boylu
Gözer = büyük kalbur
Gubu: tereyagi yapilan yayik (dik şekildeki)
Gubur: supuruntu artigi cop
Guda : hısım
Gudagay : hısım (kadın)
Gudaşa : hısım (kız)
Gunacın = düve
Güre = genç kısrak
H
Harım = bahçe
Holta = şalvar
I
Imtilmak: meraklanmak
Ingay- çelik çomak oyununda çuku
Inramak : inlemek
Ircaytmak - sinirlenerek diş göstermek
Irgak : bir metre agac sapa takılan ve kuru ot ve samann çekmeye yarar kanca, çengel
Irgaşı .- Dişi Kedi Köpek( Hayvanlar ) İçin Kullanılır
Irgaşık Takmak - Güreşte Bir Oyun Türü
Istan = don
Istan; pantolon
Istapirla; estagfurullah
Istikan: bardak
Iyırışık - Yağan Küçük Dolu
İ
İdalaşmak : iddaalaşmak, anlaşamamak, kavga etmek
İlemek :elemek
İlgeklemek: iliklemek_taktırmak
İn : insan, kişi
İndemedim : ses çıkarmadım, umursamadım
İni = küçük kardeş (erkek)
İslik= gomlek
İssi, Cilli= Sicak
İşlik : Gömlek
İşmarnen : zorla
İyek = çene
İyerlemek : eyerlemek
İygi ; iyi
İyin = omuz
İyis = koku
İyya: evet
K
Ka : ne?, kayda ? nerede ? kayakka-ne tarafa
Kabım : lokma
Kabınmak : atıştırmak
Kadak : çivi
Kadak kadamak . çivi çakmak
Kadalmak : dikilmek, dik durmak
Kadam : kardeşim
Kadamak : saplamak
Kadem : saadet, mutluluk,
Kadiy :nasıl
Kakmak : vurmak
Kakra :Kömür, Odun Evde Tutulmayan Bazı Şeylerin Depolandığı Yer.
Kalakay :Sütle Yapılan Bir Tür Yağlı Ekmek
Kalamak: Sıvamak
Kalaş : simit
Kalaş - hamurişinde açılan hamur yufkası
Kalav : Duvar
Kalay: Nasıl
Kalış : orak
Kaltıramak - Titremek
Kaltıramak: üşümek
Kamalamak : bir köşeye sıkıştırmak
Kambak: yuvarlak diken
Kambala = salatalık
Kamgak : deve dikeni
Kamır : hamur
Kamış : kamçı
Kamışgı = kamçı
Kamit: binek hayvan boyundurugu
Kandalay : - Tahtakurusu
Kangir: kambur
Kanış : han karısı
Kankaymak: yayilmak
Kantarma : - Gem
Kapısta :lahana
Kapşık : torba
Kara = siyah
Karakişi : adi basit kişi
Karabavır = bağrıyanık
Karaltı : ev, dam, bina? dibi?gölgesi?, ev ve etrafı çit duvarla çevrili bölge bütünü
Karamak = aramak
Karamak : bakmak
Karamannay = bahtsız(karayazılı)
Karangı : karanlık
Karay bermek : bakıp durmak
Karbız : karpuz
Kargamak : ilenmek, intizar etmek
Kargış : beddua, lanet
Karılgaş - kırlangıç
Karındas : kız kardeş
Karlıgaş : kırlangıç
Karmak : olta
Karmalap : karıştırıp
Kart : yaşlı
Kartaymak : ihtiyarlamak
Kartabay = teyze
Kartakay : dede (yaşlı erkekler için)
Kartek : Kızartma (Patetes)
Kartek=patates
Kartop - patates
Kasartkı :kene
Kasav: kac tane
Kasga = garip
Kasga : beyaz at, fakir, kadersiz
Kasgır = kurt
Kasgir:kurt
Kaşıkbörek : içi etli hamur işi çorbası
Kasil=cekil
Kaskır: Kurt
Kassık : kaşık
kaşkan üy:KİYEV KAŞKAN ÜYGE :(Kiyev kaşkan üy)
Eskiden düğünün başladığıPerşembe günü
evlenecek damat kendi evlerinden çıkıp bir yakınının evine gider ve
düğünün bittiği pazar gününün akşamına kadar o evde arkadaşları ile
birlikte kalırdı.Bu eve kiyev kaşkan veya şıkkan üy denirdi.
Katecek : napacak
Kater :hatır
Kater=Hatir
Katık : yoğurt
Katın = hatun; hanım
Katında : yanında
Katırmak - Dondurmak, Sertleştirmek
Katlama - Bir Tür Hamur Kızartması Yiyecek
Katnamak : birbiriyle görüşmek, gidip gelmek
Katnaşmak : iki kişinin birbiriyle gidip gelmesi, misafirlik
Katsin : napsın
Kavga = savas
Kawım : lokmak
Kawiy : kavi, sağlam, dayanıklı
Kayda :- Nerede, Nereye
Kayda = nereye
Kayer = neresi
Kayerde : nerede
Kaygana - bir tür yumurta yemeği,omlet
Kaygırmak : üzülmek
Kayis: kemer
Kayizgak: bebek basinda olusan konak
Kayrak: bilegi
Kayramak : bilemek
Kaysayak - Şımarık, Sırnaşık
Kaysayak : şımarık
Kaysı : hangisi
Kayşı = makas
Kayt=dön
Kayta : :Tazeliğini Kaybetme
Kaytarmak : geri döndürmek
Kaytık - Ekin'in Nemli Oluşu
Kaytip: nasil
Kayzaman: ne zaman
Kazan asmak : yemek hazırlamak
Kazık : direk, sütun
KEDAY: Halk ozanı, genç çocuk, fakir
Kedege : araba arkası
Kekirmek : geğirmek, hıçkırmak
Kel : gel
Keliyatır : geliyor
Ken : geniş
Kence - bir ailenin en küçük çocuğu
Kencebay : ailenin en küçüğü
Keneş : öğüt, nasihat
Keniş : geniş
Ker : battaniye
Kerbış : toprak ve samandan yapılmış yapı malzemesi
Kerek :- Gerekli,Lazım
Kerey(giray); prens, sehzade
Keriv = arka - geri
Kertpe: armut
Kesek = bölüm
Keş : geç, geç vakit
Keşe = gece
Keşeğe = dayı ve amca hanımları
Keşik-kezüv = sıra iş sırası-nöbet
Ket : git
Ketalmazsın : gidemezsin
Ketertmek : traş olmak
Keteş : kümes
Ketik : - Gedik,Kertik
Keyşek : gelin
Kıbla : güney
Kıdırıvşı : çok gezen insan
Kıdır : ara
Kıdırmak : gezmek
Kılıksız :huysuzx
Kılık : tabiat
Kılıy :şaşı
Kımırska : karınca
Kımız : mayalanmış kısrak sütü
Kını : huni
Kır - Tarla,Arazi
Kıral : akasya ağacı
Kırav :kırağı
Kıray : güzel hoş
Kırpmak : göz yummak, gözünü kırpmak
Kırsız : hırsız
Kırgıy : atmaca (kuş)
Kırşav : demin ince çember, fıçıların etrafındaki demir
Kırşı = hardal
Kırt : kilit
Kırtlemek : kilitlemek
Kısga : kısa
Kıskayaklı = kız-genç kadın
Kışımak : kaşımak
Kışırtgan : ısırgan otu, kaşındıran
Kışkene : küçük
Kıtımır = sımarık, kılıksız
Kıtımır = yaramaz
Kıtlama ekeri ağızda dişle küçük küçük ısırarak kahve_çay içmek için kullanılır.
Kıyalay : eğri
Kıygaşa - bir tür yemek, pişi
Kıyık - Verev Kesilmiş Köşe
Kıyın = zor
Kıyıklap : büklep
Kıyış : eğri
Kıykırık - Tiz Sesle Ağlamak
Kıymas (N.): arkadaş dost
Kıymıldamak - Yerinden Oynamak
Kıynalmak = zorlanmak
Kıyşaymak = eğrilmek-kırılmak küsme
Kızıl = kırmızı
Kızılköt = tembel
Kimer : herhangi bir yer
Kimge: kime
Kimmen: kiminle
Kindik = göbek
Kiramet : kiremit
Kirga sikbak= ayak yoluna gitmek
Kirga sikpak: tuvalete gitmek
Kirmev - İp Bağlama Türü
Kirsetmek : içeri sokmak
Kişen : esirlerin ayaklarına konulan zincir, pranga
Kişkiş = küçük-ufak
Kişkiy : küçük
Kitimir: yaramaz
Kiyev : damatk, güvey
Kiyevbaşı : sağdıç
Kiyik tiken : yabani diken
Kiyim : elbise
Kiyimlik : giyecek
Kiyiz ___ kece
Kiysik=yamuk
Kizilsa: dokuntulu cacuk hastaligi
Koba : in,yuva
Kogersin: guvercin
Kok sogan: yesil sogan
Kok : kuru gübre?
Kok: yesil
Kokboru: yesil kurt
Kokus: disi hidi
Kol : el
Kol caymak : el açmak oynamak için
Kolaba = yemekte çeşit
Kolarba : el arabası
Kolaş - bir tür hamur kızartması
Kolkoz: koy kooperatifi
Koltava : göztavası
Komele: cogunlukla
Kona - tahta sofra, hamur açmada kullanılır
Konak : bebeklerin saç diplerinin konak tutması kepek gibi bişey işte
Konak baylagan : bebeğin kafası konaklanmış
Konak; misapır = misafir
Konaklamak : bir yerde gecelemek, misafir olmak
Konakay : yulaf
Konakbay - ev sahibi
Konakbay : hizmet eden kişi
Kongır : kumral
Kongirat: gri erkek at
Konguz : hamam böceği
Kongız: karafatma
Konkaymak: yerlesmek
Konmak - Konaklamak
Kontak : saçmalayan, akılsız
Kopa/Kopka : kova
Kopaymak : gururlanmak
Kora = bahçe, avlu, duvar (bahçe duvarı) la çevrili mülk
Koranta - ev ve ev halkı
Koray - bir tür diken,çingene
Koray : içi boş kamışa benzer bir bitki
Koraz : horoz
Korkuldama: Kaynama
Kosak; arkadas
Kosmak : - Katmak
Kossuk: koklu dag bitkis
Kosulma = karışma-katışma
Koşanay : kuzu
Koşap : hoşaf
Koşgar = koç
Kotan ayak: gençler futbol oynarken topu doğru vuramayanlar için kullanırSmile
Kotan: carpik bacakli
Kotlan . evlerin içinde veya dışında çamurdan yapılmış ocak
Kottere: tamen
Kotur : enfeksiyon kapmış yara
Kotur: cerahatli yara?
Kotur : yara kabuğu kotur tutkan, kotur baylagan
Koy : koyun
Koyan : tavşan
Koyan Koltuk - Güreşte Bir Oyun Türü
Kozemek : gözemek
Kozgamak : kurcalamak, tahrik etmek, kışkırtmak, dürtmek
Kozlamak : yumurtlamak
Köbete : hamurlu bir yemek türü
Kög: Mavi
Kögen koray : çitlenbike benzer yemişli ince çubuklu bir bitki, çakal eriği
Kögitşi : otluk
Kök = mavi; gök
Kökbas = mavi çiçekli bitki
Kökekmiyav = baykuş
Kökürek = kalp
Kökürek = göğüs-sine
Köküs = hindi
Köletke : gölge
Kölük = kaşı az olan-boynuzsuz büyük baş hayvan
Kömale = eğreti kulübe
Kömekiy - define
Könmek : tevekkülle razı olmak, alışmak
Köp = çok
Köpeşe = kısa boylu şişman
Körk : güzellik körklü güzel
Kösnü = köstebek
Köş : - Göç
Köşelek : köpek yavrusu
Köşerağaç : araba dingili
Köşmek : göçmek
Köşük = yıkık
Köteklemek : dövmek, sokmak
Kötermek :- Kaldırmak
Kötermek = kaldırmak, yukarı kaldırmak
Köylek : Gömlek
Köp : çok
Köpür : köprü
Köz : göz
Közel - iri delikli saman kalburu
Kubuvul = şiirsel hikaye
KUCUR: Tuhaf düşüncelerde bulunan kişi için kullanılır.
Kuda - erkek dünür
Kuda: hisim
Kudagiy - evlenen erkekle kızın anaları birbirlerinin kudagıyı olurlar
Kudaşa : evlenen erkekle kızın kız ve erkek kardeşleri birbirinin kudaşası olur
Kudalak: tek atli araba
Kul töbeke : kül dökülen yer
Kulmalak: Koyun dışkısı
Kulan : geniş uçsuz bucaksız
Kulan saş : uzun saç
Kulun - yeni doğmuş at yavrusu
Kulümsirep : gülümseyerek
Kumalak = koyun pisliği
Kuman : ibrik
Kumgan: ibrik
Kumgan: İbrik
Kumpir: Haşlama (Patetes)
Kumpur:patates
Kumrı : koyu sarı
Kumursga=Karinca
Kumusga; karinca
Kunaş : baht
Kuniy : Huni
Kun tabak : ay çiçeği
Kunacin: 2 yasindaki inek
Kunnamak : Kedi köpekler için yavrulamak
Kunnevus: kiskanc
Kunsu=kiskanc
Kuramak : kumaşlara ek yapmak
Kurepe: kaysi
Kursak = karın
Kurtga = ihtiyar kadın
Kuselek: kopek yavrusu, enik
Kuskuday :- Evcilik Oyunu
Kuşane = küçük tencere
Kut - Uğur
Kuv : kov
kuvusunda : köşesinde DUVARDIN BİR KUVUSUNDA : duvarın bir köşesinde denilmektedir.
Kuwanış : sevinç
Kuyaş : güneş
Kuyruktasla = kertenkele
Kuytu - sessiz sakin yer
Kübelek : Kelebek
Kübi : yayıkta sütten tereyağ çıkarmak için çalkalama kabı
Külek = oya veya dantel ip yumağı ağaç kap
Kün : gün
Küntabak : ayçiçeği bitkisi, şımışkanın bitki hali
Künşü - kıskanç
Kürmelmek : sakavlamak, dili tutulmak
Kürpe : bulgur, taze, genç
Kürsimek : gönül geçmek, ahlar çekmek
Kürtük : - Tipi Sonucu Yığılmış Kar Kümesi
Küşelek = enik ( yavru köpek )
Kütük : kutu
Küwe : kalkan
Küy = ağıt-üzüntü anlatan şiir
Küye :is
Küyümek : astını cakmak, kazanın altını yakmak
Küyemek : bayılmak
Küyezlenmek : gurur duymak
Küzgi : ayna
L
Lakşa : : Erişte
Layla!: lailahe illallah
Legelek : leylek
Leşger : bel küreği?
Leştiy :leş gibi
M
Ma: al, buyur
Maga : - Bana
Makıl = istekli
Makıl :uygun
Magraşmak : koyun kuzu meleşmesi
Maksiy : etek
Maktamak : övmek
Maktanmak : - Övünmek
Maktav = övme
Malina : ahududu rusça
Mamay = çocuk yemeği-mama-
Mamelek - Mısır Unuyla Yapılan Bir Tür Yemek
Mamelek : un helvası
Mametekey : papatya
Mamırsa = bır yemek türü; ama sısmanlara da böyle denır
Mamirsa; yogurtlu, yumurtali yemek
Manka burun = kücük burunlu
Manka: burnu kucuk
Manlay : alın
Mannayın = alın
Marama : baş örtüsü, namaz örtüsü
Maremek; melemek
Markut: hayal urunu canavar
Matüv : saf
May = yağ
Mayav = yavan-bön-
Maymılavım-mamelek= un helvası
Mayışmak : bükülmek? sıcaktan yayılıp kalmak tembelleşmek
Mayşırak : mum
Maytapka almak : alaya almak
Mazalli: gosterisli, guclu
Melevşe : menekşe
Mengli: mogol
Meramsız : laf dinlememek
Mesnet : meslek
Meşavre : karar toplantısı arapça müşavereden
Metiy - Fıçı
MEZEL:Öğün
Mıng : lakap
Mıgaymak : hüzünlenmek?, kederlenmek? küsmek
Mık : çivi
Mık: Çivi
Mına : işte
Mında = burda
MINLEMEK: Dalkavukluk yapmak
Mınmek : binmek
Mıntaw : kağnı
Mırza: - Asalet Belirtir, Yöneticide Olabilir
Mıs = sessizlik
Mısgıl : alay (bir işi yada kişiyi taklit edip alaya alma)
Mıskıllamak : alaya almak
Mışık = kedi
Mıtbak = unutmak
Mıy : beyin
Mıyık = bıyık
Mıynız = boynuz
Min : bin, 1000
Mingeş : bindikten sonra, binince
Minsetip : bindirip
Minsiz - Eksiksiz, Özenerek
Mitpak: unutmak
Miyin; beyin
Mong : dert
Moysa; okuz arabasi boyundurugu
Moysak=boncuk
Moyşak: Düğme , boncuk
Moyun = boyun
Mögedek : fayton, at arabası, üsütü kapalı at arabası
MÖR: İsteğin gerçekleşmesi sonucu söylenir. Tam ifede edmedim sanırım.
Muçeleri : dizleri
Muktar :muhtar
Mugaymak = küsmek
Mungaymak: kusmek
Mungur mungur : hüngür hüngür
Munarlandı : dumanlandı, yaşlandı
Murın : burun
Müşe : uzuv
Müyüs = zula
Müyüz = boynuz
N
Nartuk: yaban armudu
Naşata = annenin babası
Naşaye = anneanne
Nav = bu-burdaki
Negiz___duvar
Nemse : alman,german
Neniy : nine
Nevsun: ne icin
Nokta: yular
O
Obır : cadı, vampir
Ograşmak : uğraşmak
Ogge: öne
Ogüne : önüne
Obke : ciğer, öfke
Od : ateş
Ogendre: okuz surme aleti cubuk
Okalamak : ovalamak
Oklav : oklava
Oktalmak : takılmak
Okunmek; grurlanmak
Olay bolsa : öyleyse
Olen: otsu bitki
Olşum = çalımlı-kendini beğenmiş
Olukuyruk: kertenkele
Omaka turmak : amuda kalkmak
Omba - aşık oyununda önemli kemik
Ong kol=sag el, sağ taraf
Ong : bol, bereket,
Ongarmak : bolluk vermek, onarmak
Onmak :daha iyi duruma gelmek
Onmak=bolluğa mutluluğa kavuşmak
Onman=sanssiz
Opkebavur; akciger
Oppa=havali, dik kafali
Oram___sokak
Oramak : biçmek yada sarmak
Orayman : kederli şarkı söylemek
Oraza : oruç , ramazan
Orın : mevki, yer
Oris: rus
Orisbi: namussuz
Orkildamak: kahkaha atmak
Orkiramak: eylenmek
Orme=Kazak
Orun-orın = yer-makam - yatak
Os : et gibi yiyeceklerin pişmeye hazırlanması, et terbiyesi
Osak=ustunde tencereyle yemek pisirilen demirden obje
Osal : kalitesiz, kötü, işe yaramaz
Osal = tembel
Osanmak; usanmak
Oşak = üç ayaklı demir rahle
Oşak: Ocak
Oşamak : benzemek
Ot : ateş
Oturuk; yalan, ötürük,uyduruk
Ozmak : geçmek
Ozgar= birisni kapidan ugurlamak/gecirmek
Ozgarmak : uğurlamak, yolcu etmek,
Ozgarmak : misafiri geçirmek
Otgarmak: Yolcu etmek, uğurlamak
Oy : muhakeme kudreti, düşünce
Oy : çayır oy oydan çayır çayırdan
Oylamak : muhakeme etmek, düşünmek
Oymak : yüzük
Oynaklamak : oynayıp sekirmek, hoplamak
Oynaş : sevgili
Oyşak : ocak
Ozmak : geçmek, öne geçmek, yarışı kazanmak
Ö
Öbere : obur
Ödür : zulüm, işkence
Ögüy :Üvey
Ögiy öreşe : öksüz,yetim
Ökinmek : pişman olmak
Ökmek : ekmek
Ökirmek : öğürmek, kızararak bağırmak
Ölen : çimen
Öleşip kalmak : sevinip kalmak
Ölşemek : ölçmek
Önsen : eğerin alt tarafı
Öpbek: Ekmek
Öpgelemek = küsmek
Öpke : - Küsme
Öptek = ekmek
Öreke : iğ
Örken : otsu bitkilerdeki kavun karpuz kabaktaki sap
Örkeş - Kambur, Hörgüç
Örtme : Başa Örtülen Örtü
Ösbek = yetişmek-boyda uzamak
Östirmek : büyütmek
Ösmek : - Büyümek
Öşek : Dedikodu
Öşlemek : çalmak
Ötbek/Ötmek : ekmek, geçmek, değeri olmak
Ötgür = atılgan;ateslı
Ötkir : geçerli, etkili
Ötürük = yalan
Öz : kendi , asıl, esas
Özek : bitkilerin ortasından uzayan ve tohum yapan dalı
Özek : arabanın ön ve arka dingillerini ortalarından birbirine bağlayan düz ağaç
P
Pakıl : inat, nisbet yapmak
Pakılşı : inatcı, nisbetçi
Paktım : bahtım
Palanka : küçük bahçe
Pan : ufak, küçük akçe
Palenşe - Filanca
Paliy :- Köpek Yavrusu
Papiş = ayakkabı
Papiy : - Ördek Yavrusu
Parta: ????
Pasle :fasülye
Paşalı : bir tür entari
Patlık : fol, tavuğu yumurtlamak için konulur
Pavluska: para, harclik
Peden : altın
Pedawra : çalım
Pekmek : karpuz balı
Pepiy - Hindi Yavrusu
Perdalez : kocakarı soğuğu
Perik : yumurtlayan tavuk
Perşan : perişan
Peş : fırın
Peşkır : havlu
Peşman bolmak :pişman olmak
Pırın: Fırın
Pırket : tuğla
Pıslak___ev yapımı salamura peynir , taze peynir
Pışkı =testere
Pıtamak : budamak
Pislak: patates puresi ile yapilan yemek
Pistan : elbise
Pişen / piçen : ot, çayır
Pişekiy : erkeğin kadın ile ilgili işlere karışması
Pişmek : biçmek
Polat : atılgan
Porta kapı :büyük kapı
Poşu: Damat tülbenti
Purse: pire
Pürlenmek / pürşüklenmek : tomurcuklanmak
Pürşüklü : havuç
S
Sabak :sap
Sabiy :1. Erkek çocuğu 2. Günahsız masum çocuk
Saga : Sana
Sagalamak : acımak
Sagınmak = özlemek
Sak - Uyanık, Gözü Açık
Sak bolmak: dikkatli olmak
Sakav - dilsiz
Sakev = ceket
Sakçı : bekçi, muhafız
Saklav : muhafız, koruyucu
Sakov : Dilsiz sağır
Saksır = pantolon
Saktiyan__deri
Sal : bırak, koy
Salbaradı : dalgalanıyordu
Salkama: ayran
Salkamak: karistirmak
Salkım = gölge
Salkın - gölge, serin
Salma = ev makarnası
Salmaklı : ağır,ciddi
Salpıramak ::Halsiz Kalmak
Samıt : saf_akılsız
San Sad Genellikle Hayvanlarada )- But
Sana: kayak
Sandraklamak : sayıklamak
Sangır = sağır
Sapten: cigdem
Saran - Cimri
Sarasın = sahur
Sarımay = tereyağı
Sarnay: ok yayi
Sasık : pasaklı
Sasımak = pis kokmak
Sasımak : kötü kokmak
Sasiguzel; gelincik
Sassık = kokarca
Satuv - evlenecek kıza erkek tarafından alınan elbise vb.
Sav : dinç_sağ
Savırısı : sağrısı
Savmak : sağmak
Sawıt : kapkacak,çanak, tabak gibi mutfak takımı
Savkoz: koylerdeki resmi isletmeler
Savlemiy - elinden bir iş gelmeyen,yumuşak başlı
Savleşik : nurcuk
Savsak - iri ve yakılacak düven samanı
Savut : kapkacak
Saw : sağ, diri
Say : uygun yer_sığ
Saya - kapalı koyun ahırı
Saylamak: seçmek
Saynik: caydanlik
Segertki; cekirge
Sekırmek : hoplamak, zıplamak
Selek__kova
Senek = dirgen,diğren,catal
Serlevuk: findik
Sernık : kibrit
Serteymek : sertelmek, kızmak
Seskenmek: sasirmak
Seskenmek: sasirmak
Sıba__bayan elbisesi
Sıbırtkı : süpürge
Sıdırmak : derisini yüzmek
Sılamak : badana boya-harç sürmek
Sılavşan: Solucan
SILKIM: Bozuk yumurta
SILTAV: Bahane
Sımtık :- Kötü Hayvanlar İçin Kullanılır
Sındırmak : kırmak
Sınık: - Kırık
Sıngaydı : kırılsaydı
Sıpıltavık: Terlik
Sıpırmak : süpürmek
Sıpırtmak - Fırlatmak
Sıpra : sofra
Sırga - küpe
Sıt__elbiselik kumas
Sıtmak : yumurta kırmak
Sıyak :dışarı
Sıylı = sayın (hitap sekli),itibarlı,ağırlanan kişi
Sıyır = inek
Sıylamak : misafir etmek, ağırlamak
Sıymak : sığmak
Sıypamak:okşamak veya mecaz anlamda kızgınlığını gidermek
Sıyrak = ayak
Sızgırmak : ıslık çalmak
SIZIK: Hayvanın iç yağının kıtır şekline gelene kadar kavrulması sonucu yapılan yiyecek.
Sidane : zeytin
Siganak: dirsek boru
Siganak=dirsek
Silekey = tükrük (salya )
Silgı : atkı, yazmadan büyükçe başörtüsü
Silma: kaysi
Sindirmak: kirmak
Singni = küçük kardeş ( kız )
Sinikpak: ozlesmek, mayalanmak, olgunlasmak
Sinmak=kirilmak
Sipalamak :zarar vermeden dövmek
Sipiyciydan: sansar
Sirakti Timgiz= Lambayi Sondur
Sirkey=sivrisinek
Siskaklamak; ishal olmak
Siskirmak: hapsirmak
Siyak: disarisi
Siyaka sikpak: tuvalete gitmek
Siyarıp : siyahlaşıp
Siymek : işemek
Siyrak: bacak
Siyrak=ayak
Siyrek : seyrek
Sizbak:cizmak
Sizgirmak: islik calmak
Smarlamak: sparis vermek
Sogannamay : soğan yahnisi
Sogış : savaş
Soğum = adak-kurban
Sokmak : vurmak, sokmak
Sokta :- Softa, Din Bilgini,Molla
Sokur : Ama- Kör
Sokur cumran : köstebek
Sokur : kör
Sokurşışgan = tarla faresi(köstebek)
Sogur tekenek : dulkadın otu
Sokta : talebe, öğrenci
Sol: cayirlik, mera
Solpu__kevgir
Somasa: kosum aleti
Somunmak = banyo etmek
Sona = atsineği
Sonday = öyle
Songa kalmak: gecikmek_sona kalmak
Sonkaymak = egılmek. Çömelmek
Sontay: bozuk para kesesi
Sor__dedikodu
Soramak : sormak
Sorpa - et suyu ve kuyruk yağlı çorba
Sorsumak= ziplamak
Sorten: yagmursuyu yolagi
Sorukmak : kurumak
Sota : :Kenarda Kalmış Yer
Soymak : boğazını kesmek
Soz : Sündür
Sozbak = uzatmak
Sozmak : sündürmek
Sozulmak = esneyerek uzamak
Sozulmak; uzamak
Sozumak : ayakta dikelmek
Sökür = diken
Söz kaytarmak : karşılık vermek
Spor : Çorap
Suguldamak = acele etmek
Suklanmak : heves etmek
Sundurma : balkon
Suvaar = dere
Suvagar: suyolu, ark
Suvagaş = kova taşıma omuzluğu-ağaç
Suvdurlu=oynak,civik
Suvgarmak : hayvanları suya götürmek
Suvuk : soğuk
Suvumak : soğumak
Suykumsuz=sevimsiz
Süngi : cirit mızrak
Süraye : sürahi
Sürtmek : silmek
Sürtelenmek : silinmek_sürtünmek
Süyek = kemik
Süyem: karış
Süygü : sevgi, aşk
Süygülü : sevgili
Süykenmek : - Yaslanmak
Süykenmek: Yaranmak
Süymek : Sevmek
Süyünmek : sevinmek
Ş
Şabaş : oyun oynayanlara yada gelinle damata düğün sırasında şınla türküyle verilen hediye
Şabdırmak : fırlatmak
Şabışmak : at yarışı yapmak
Şadır : çadır
Şagala : çakal
Şakıldap kulmek : kahkahayla gülmek
Şakırtuv - Düğüne Davetli Olanlar
Şakmak : iğnesini batırmak, sokmak
Şalaş : tarlalara korunma amaçlı yapılan barınak , bağevi, alacık
Şalabaş : ucu yanmış korlu ağaç
Şalbar : şalvar
Şalgı = tırpan , müzik aleti
Şalügün : ökçeli kadın ayakkabısı
Şalka tüsmek - sırtüstü düşmek
Şalkama = ayran , cazma
Şalt : - Çabuk
Şambelek = iç organlar
Şamır = çamur
Şana : kızak
Şana kaymak :kızak kaymak
Şanak : derin tabak
Şandır = cılız,sinir?
Şangımak : tozumak
Şanşmak : - Kesici Aletle Yaralamak
Şapa : çapa
Şapbaz - oynayana yapıştırılan para
Şapmak : - At Koşturmak
Şapraş : ağaç merdiven
Şapşımak : zıplamak
Şaptar : - Çavdar
Şapten = çiğdem
Şapuluv : alkış
Şar - Biley Aleti
Şaşaklık : saçaklık
Şaşbide : gözleme
Şaşgı = iri saman
Şaşmak : saçmak
Şaşramak : püskürmek
Şata = iki bacak-bacakarası
Şatal : çatal
Şawıp barmak : hızlı gitmek
Şavk : ışık
Şavle : ışık
Şavül - Bir Tür Tarla Faresi
Şay : dere, çay,
Şay etip : şöyle yapıp
Şayda : öyle de
Şayan - Çiyan
Şayası bolmak : uğursuzluk, kötülük olmak
Şayka: Yıka
Şaykalamak : çalkalamak
Şaykamak : -kap vb. Maddeleri suyla durulamak, temizlemek
Şayma - Köpek Yiyeceği, Yal
Şaynamak : ağızda çiğnemek
Şaynik = çaydanlık
Şaytanşımıldık = örümcekağı
Şaytantoy - Küçük Fırtınamsı Hortum
Şeber : : İşçimen, Becerikli,marifetli, hünerli
Şeer : şehir
Şegertki = çekirge
Şek : 1. - Bağırsak 2. Tarla Sınırı
Şekara = sınır
Şekırdek : şımışka, çekirdek
Şekmen: ceket
Şeklenmek : şüphelenmek
Şekmek : Kosmak, arabaya at koşmak
Şelek : Helke, kova
Şeltek : kalbur
Şeltemek: elemek
Şemşer : demir kaşık
ŞENDELE: Peynir ve sütün süzümünde kullanılan bez
Şepşık : süzgeç
Şeren : tınaz
Şeşek : çiçek
Şeşekey = çiçek
Şeşınmek : üzerindekileri çıkarmak
Şeşinme = soyunma
Şeşme : çeşme
Şeşmek :çözmek , çıkarmak
Şet : kenar, sınır
Şetlewık : fındık
Şevre - işlenmiş oyalı mendil ,çevre
Şıba = fistan-elbise (bn)
Şıbık : sarma sigara
Şıbın = sinek
Şıbırmak = mayi sızması
Şıbırtı : damla
Şıg : çık
Şıganak = dirsek
Şıgarak :baca
Şılapşı : leğenin büyük olanı
Şılavşan = bağırsak kurdu ( tenya)
Şılka -1. Nanemolla,pişmemiş ekmek
Şılka : iyi pişmemiş
Şımaşmak : ağaca tırmanmak
Şımıldık - Gelin kalacağı odaya getirilince bir köşeye gerilip gelinin ardında oturtulduğu perde
Şımıldık : sinekvb. Girmesini engelmek için yatağa serilen tül,
Şımışka : ayçekirdeği
Şımıtmak / Şımtımak : çimdiklemek
Şın = atışma-uyaklı söz
Şınıkmak : yemeğin dinlenmesi , hamuru dinlendirip çürütmek
Şıpalak : çıplak
Şıpıldavuk-şiplik= terlik
Şırak: gaz lambası , düğün kuklası
Şırak: Lamba, mum
Şıray - beniz, yüz, surat
Şırayı tüşmek : bozulmak
ŞIRIŞ: Meyve ve benzeri sulu yiyeceklerin elimizde bıraktıkları yapışkan ve şekerli madde, çiriş
ŞIRPI: Çırpı
Şırşı torgay : serçe kuşu
Şırtay - Zayıf Çelimsiz
Şışgan/şışan = fare
Şışkak - ishal
Şışkan: Fare
Şıy : çiğ
Şibjiy = acı biber
ŞİKAR: Vazgeçilemeyen kişi
Şilter - Bir Tür Hamur Kızartması Yiyecek
Şinatiy : serçeparmak
Şipiy = civciv
Şipşe : Civciv
Şiren :- Balkaların Toplandığı Ekin Yığını
Şirkey = sivrisinek
Şiypanlamak - vücutla dengesiz hareketler
Şoka = amca
Şokımak : gagalamak
Şokmar - Sopanın Toparlak Ucu
Şolpu : süzgeçli yemek kepçesi
Şolpu = süzgeç
Şomanay - askıntı,yılışma
Şomar - Çoban Köpeği
Şomarke - İçe Giyilen Kalın İçlik
Şomaşa : zelve, boyunduruğun bir parçası
Şomaşa : ten ten helvanın bozuk olması
Şomışka : çalı çırpı
Şomunma = banyo-banyo yapma
Şona = çoban yamağı
Şonatiy : küçük parmak
Şonkaymak : keyiflenmek? (şömüş bersen şonkayır)
Şontay = para kesesi
Şopar - çingene çocuğu
Şorşumak - sıçramak
Şoşka : domuz, domuz yavrusu
Şoşka - sevimsiz,kötü ,domuz
Şoşka = tek kalmış ( olumsuz )
Şoşka:sevilmeyen insanlar için kullanılır.
Şoşkana: Karın
Şotık : küçük
Şot: Keser
Şoymak = dikiş yüzüğü
Şoyruk = çarpık
Şoyunayak = büyük tas
Şökür = diken
Şöküş - Çekiç
Şömüş : çorba kepçesi (ayakşay)
Şömüş = kepçe
Şörten: Köşe, çörten
Şugul = aceleci_tezcanlı
Şukumak : Gagalamak_Karıştırmak
Şul : kilim
Şuval : çuval
ŞUVAŞ: Hayvanın dışkısının kokusu yada vücudumuza bulaşan kısmı
Şuvuldaşmak : hep bir ağızdan konuşmak
Şüy - Askı, Vida
T
Tabbak = bulmak
Tabısbak : buluşmak
TABİYATSIZ: Güzel ahlaklı olmayan kişi için kullanılır.
Tabsır = resim-fotoğraf
Tacibke kalmak : şaşa kalmak
Takınüs: Sevimsiz
Takır : çıplak,örtüsüz
Takmaklamak : tekrar etmek
Takta : tahta
Taktapoş = evin içine yapılmış balkon
Takünüs = nanemolla-kırılgan
Talasmak: Bir şeylerin orada bulunanlarca kapışılarak toplanması
Talaka : komşularının toplanıp yoksul birisinin işini parasız ve ücretsiz yapmak
Talanmak: Yaralanmak
Talaşmak . dalaşmak, yağmalamak, kapışmak
Talasbak : paylaşamamak?
Talaw : yağma
Talda : gölge
Talekiy - tek atlı at arabası
Talkan = kavrulmuş buğday ezmesi?
Talkan : mısır unundan yapılmış lapa bulamaç?
Talmay : vazgeçmiyor
Tamak : damak
Tamçı : damla
Tamlay : damlıyor
Tamır : damar, kök,
Tamtimlemek :yapılan işte hassasiyet gösterme, titizlenme
Tana : dana
Tankuv = kısa
Tannay :damak
Tansık : az bulunan nadir
Tap : bul
Tapmak : bulmak, çocuk dünyaya getirmek
Taptavşık - sert toprak zemin
Tars - Birdenbire
Tart= cek
Tartma : evin içinde iki saçağı birbirine bağlar raf vazifesi görür kalın tahta
Tasböte = tavuk taşlığı
Tasırtı : gürültü
Tasma : sırım
Tastar = yemeni
Tastar=esarp
Taşbiy : yaşlı abla (yaşlı kadın)
Taşke - el arabası
Taşla : bırak, indir, koy
Taşlanmak : giysilerini çıkartmak, soyunmak
Tat : türk olmayan, acem asıllı, dili şivesi farklı
Tatımak : tadı olmak
Tatay : abla
Tav = dağ
Tav : dağ
Tavatır : iyi, güzel
Tavatır = süper
Tawke : köpek adı
Tawlanmak : şişmanlamak, kilo almak
Tawış : ses
Tavusbek: Bitirmek
Tayak : değnek, sopa
Tayıp : kayarak
Taylak = çıplak
Taylangaç : Çıplak
Taypınmak - Sessizce Uzaklaşmak
Taz : kel,keleş
Taza - Temiz, Bakımlı
Tebşek = tabak-sahan
Tegenek : diken
Tegerşık : tekerlek
Telbew : dizgin
Telbige; arabaya koşulmuş iki veya üç atın yönetildiği dizgin
Telmirip : sabırsızlıktan titreyerek
Temiş : sahur
Ten : denk,eşit
Tengaran = hafifce-eğreti
Tengaran= dikkatli, yavaş
Tenkeymek = yıkılmak-yatmak
Tentek : deli , tuvadak
Tenzur:laf taşıyan kişiler için kullanılır
Tepbek: binmek,oynamak, tekmelemek
Tepsek: tabak
Tepşek : tabak
Teran - azıcık(genelde kırım'lılar söylerler)
Teren : derin
Terbetmek : sallamak
Terek = ağaç
Tereze = pencere
Tereze =1. Pencere 2.terazi
Tekşik = delik
Teşgermek : aktarmak
Teşik : delik
Tetik: bisiklet
Tewekel : ahmak
Tezek : hayvan gübresinden yapılmış yakıt
Tezgele :el arabası
Tıgı : tığı
Tıgırmak : tekerlenmek, yuvarlanmak
Tıgıs :Yoğun,Sık
Tıkışmak : karışmak
Tımalak = yuvarlak
Tımaw : nezle,nevazil
Tımbıldamak : oynamak
Tımgız : kapamak, söndürmek (şıraknı tımgız)
Tımmak : 1. Uyku 2. Ölüm ( mecazi )
Tınevin - Geçmiş Gün
Tıngır = ince saç leğen-bakır helke
Tıngırmak : yuvarlanmak
Tınık tınık : durgun durgun, sakin
Tınsık - Sessiz Sakin
Tıranşık : azıcık?
Tırımtay = ibibik
Tırımtay = karakarga
Tırıs - At'ın Yürüyüşlerinden Biri
Tırışmak : çabalamak,gayret etmek, çaba harcamak
Tırısbak = büzüşmek-inatlaşmak
Tırmen : değirmen
Tırnavış :1. Tırmık 2. (mecazi ) kıskanç
Tışarga/tışkarga : dışarıya
Tıymak : yasaklamak, menetmek, tilini tıy dilini tut
Tıyrak = hevesli
Tızıkmak : diz çökmek
Tıziy : teyze
Tigirmak; yuvarlanmak
Til : dil
Tilemek : dilemek, istemek
Tilindi Tiy=Sus
Tingir: yayvan geniş kap
Tipan tipan : paytak yürüyüş
Tirisbak: büzülmek
Tirismak=buruşmak (tastarim, isligim tiristi)
Tirkildamak: kıkırdama
Tirmen : değirmen
Tirmislamak; ot balyalamak
Tiş : düş
Tiygenşe : değinceye kadar
Tiymek : değmek, uğramak
tiyeldi: yüklendi TİYELDİ PIRTIN :(Tiyelme ;Yüklenme)(Pırtın; eşyaların) Şarkıda yüklendi eşyaların anlamındadır.
Tiyrevüş : firkete, çatal iğne
Tizgin : koşum
Tizikbak: koşmak. Acele etmek
Toban : saman
Tobelesbek; kavga etmek
Tobık : ayak bileği
Togalap : kamçılayıp
Togay : çayır
Tokalak: Kısa Saç
Tokışmak : çarpmak
Toklu:iki yasındaki koyun
Tokmak tas - harman dövme aleti
Tokta = dur
Toktamak = durmak
Tokya=terlik
Tolkutmak - Yerinden Oynatmak
Tomalaş : tombul kız
Tomav : nezle
Tompaymak: küsmek
Tomrık : tomurcuk
Ton - kışlık kalın giyecek,kürk
Tonmak : üşümek
Tonamak: bahşiş almak
Tonamak: siyirmak dilimlemek.
Tongus: son çocuk
Tonguş - bir ailenin ilk çocuğu
Tonka burun = büyük burunlu
Tonkaymak : devrilmek, yatmak, domalmak
Tonkaytbak ters çevirmek.
Tonmak = üşümek
Tonmak :üşümek
Tor__evin en özel kösesi
Toramak : doğramak
Torgay = serçe
Torgay = saka
Torşak - Küçük Çocukları Severken Kullanılır
Tos___: 1.yokus , rampa 2.göğüs
Tosbaka = kaplumbağa
Tostakay = küçük tas
Tosturmak: bebeğe tuvaletini yaptırmak
Tot :pas
Totay : abla, prenses, prensin kızı
Toy = dügün
Toyalmak : doymak
Toy tuvar= düğün icin kesilen büyük veya küçük baş hayvan
Tozmak : eskimek
Töbe : tepe, en üst, uç
Töbelemek : dövmek
Töbelemek: Dövmek
Töbelesbek : dövüşmek
Tögerek :yuvarlak
Tögerek : yuvarlak pişirme saçı
Tögerek : bir çeşit hamur işi
Tögilmek : dökülmek
Töl : hayvanların yeni doğurdukları yavrular
Töle : kümes
Tölemek : ödemek
Tölüy - sağır
Tömen : aşağı
Tömen = aşağı
Tömpeşik = tümsek
Töpke = sıkıştırılmış gübre
Tör : baş köşe
Töre : bey, zengin
Törü = bas köse
Tösek = döşek
Tössek: Döşek
Tözüm : doğruluk
Trampa : Trafo
Tul : dul
Tulpar = kanatlı at
Tulup : kese
Tunevun: dun
Tuntuvar: Toydan bir önceki gün
Turgaşı : duracağına ? durunca
Turmak : kalkmak
Tutas = bütün-tamamı
Tuvadak : akılsız , tentek
Tuvmak : doğmak (kün tuvdu)
Tuvar = inek sürüsü
Tuvar: buyuk bas hayvan sürüsü
Tuvgan: akraba
Tuvgarmak; ati boşa almak, çözmek
Tuyak : toynak, at tırnağı
tuvarmak: Arabaya koşulmuş hayvanlşarı koşumlardan çözmek
Tuwıl : değil
Tuvmak : doğmak
Tuvran = yayık
Tuvul: Değil
Tuyak - Dayanak Olan Kalın Sırık
Tuyak: ayak
Tuye: deve
Tuymak : duymak, işitmek
Tük : kıl, tüy
Tük - aşık oyununda kemiğin tümsek yüzü
Tüpse : saksı
Türlenmek : değişmek
Tüs : renk
Tüş : düş
Tüşmek : inmek
Tüy : darı unu
Tüye = deve
Tüyme : düğme
Tüymüşik : çıkın
Tüyük : ezik, dövülmüş
Tüyme - Düğme
Tüyümşük - düğüm
Tüzmek : dayanmak,sabretmek
Tüzetmek : düzeltmek
U
Ukenlemek: büyümek
Ul : oğul
Ulak___oğlak
Ulkım : çörek
Unduruk; raf
Upuruk__balon
Ur : vur
Urba : giyecek, elbise
Urgan : kalın ip
URPA: Kırıntı
Urşuk - yün eğirme aleti,iğ,kirman
Uru - tahıl gömülen kuyu şeklinde çukur
Uruw : soy, sop
Usama - Benzeme
Usın = gerçek
Uskurmek: okuyup üfleme
Usun: gerçek
Uşamak : benzemek
Uvul = erkek çocuk-oğlan
Uyat = ayıp
Uydırmak : uygulamak
Uykala: Ov
Uyklamak = uyumak
Uytebe__ dam,çatı
Uytku: yoğurt mayası
Uyuk : patik
Uzuk__evin içerden tavanı
Uzulmek; kopmak
Ü
Üleşmek : bölüşmek
Ündürük = raf
Ürümek : havlamak
Üsün = ıcın
Ütebe:dam çatı
Üy : ev
Üyken : büyük
Üyle : öğle vakti
Üylenmek :evlenmek
Üylü :evli
Üymek - Yığmak
Üymelesmek - Bir Araya Toplanmak
Üyrenmek :öğrenmek
Üytöbe = dam-çatı
Üytöbe: Çatı
Üzülmek - İp V.S.Nin Kopması
V
Velesbit: bisiklet
Velespıt : bisiklet
Y
Yak : yan, taraf, yön
Yalmak = utanmak
Yaman : çirkin_kötü_fena
Yamisi: deri yelek
Yampiri : yan giden
Yanaşadaki : kenardaki, yanındaki
Yaramay : kötü,fena
Yaraşmak :yakışmak
Yarıklana : aydınlanıyor
Yasamak : yapmak
Yasmak : tahtadan yapılmış elde sırtta taşınabilen su kabı
Yaşaw : yaşam, hayat
Yaw : uyanık
Yengil : hafif
Yosbak=sinirlenmek
Yuklamak : uyumak
Yuku : uyku
Z
Zangiramak: gürültülü ses cikarmak
Zaya : boşuna, azap, işkence
Zavklu = mutlu; zevkli
Zavklu; zevkli, neşeli
Zelzele :deprem
Zıpkın : mızrak
Zıytınmay : zeytin yağ
Zibar: uyu
Ziy-çuv : şen şakrak
kaynaklar :
1 - Müstecib Ülküsalın dobrucadaki kırım türklerinde atasözleri ve deyimler kitabının sözlük bölümü
2 - Enver ve Nedret Mahmutların Dobruca türk halk edebiyatı etinleri kitabının sözlük bölümü
3 - Emel mecmualarının elde bulunanların sözlük bölümleri
4 - İnternette bulduğum çeşitli kaynaklar
Korcun : Heybe
kösev : Fırında veya ocakta yanmakta olan ateşi karıştırmada kullanılan ağaç
saplı demir çubuk
Şipşiy : Hiç pişmemiş,çok üzülme,
Bıgay : Bunun gibi,besbelli (yöresel sözcük olabilir
Capeşke : Peştamal
Marama : Kadın başörtüsü
Tastar : Sarı renk kabartmalı kadın başörtüsü
Canbas : At ismi
Bir talay : Çoğunluğu,tamamı
Oyga taman : Aşağıya doğru
Tarsıldatıp : Silahın ateşlenmesi ve çıkardığı ses
Ölen,şölen : Telaş ve karmaşa
Şolpa tüsmek :Bir şeye büyük bir istekle atılmak,sevinerek talip olma
Şokrap : Suyun çağlayarak akması
Koba : Mağara veya dağda barınma yeri
Nokta : At'ın başına takılan yönetme kayışı
Eltir ton : Değerli kürk
Talmak : Koyu bir sohbet etmek
Celpildeme : Dış giysinin yürürken rüzgar etkisiyle sallanması
Tarsıkma : Bunlamma ,canı sıkılma
şugul şugul = acele ederek (çabuk çabuk)
kıyşık-şoyruk = eğri büğrü
ıslap tur = tut (biraz)
CÖNEMEK : Bir yere gitmek üzere ayrılmak,hareket etmek
NAŞŞİY : Nasıl birşey
İYEK : Çene
KÖRMESİ : Genelde yüzün görünüşü için kullanılır,benzetme
KIRLI : Hafifseme şeklinde bir türlü anlamında
CASARMAK : Gençleşmek
NEGİZ : Duvar
ESİYMEK :Yaşlanmak
SESKENMEK : Uykudan ansızın uyanmak,kendine gelmek
TAPŞAN : Evde yatılan yüksekçe karyola veya sedir
BARLEM : Bari
MUNAYMAK : Üzülmek,boyun bükmek
KAKMAK - Bir çeyi çakmak, itelemek
İYİRMEK - yün eğirmek
İYİRŞEN - Dul kadının getirdiği çocok
TAYKELDİ - Dul kadının getirdiği çocuk
TÜS - Rüya, in
KALIN - Başlık parası
IZGIRTMAK - Uzaklaştırmak
KARGIŞ - Lanetleme, beddua
KARALTI - Belli belirsiz görüntü
KOR - Hor, elinden iş gelmeyen,beceriksiz
TÜP - Dip
TÜYÜLME - Boğazına yiyecek kaçma
ŞIMTIK - Çimdik
MEŞREPE - Metal veya toprak su bardağı
TAZ - Kel
SELEKE - Alay,dalga geçme
PİŞEN - Çayır otu
ŞONTUK - Yarım,kesik,çabuk küsen
TOLKUMAK - Suyun dalgalanması
OBA - Geçici yeleşim yeri, höyük
KAPLIBAKA - Kaplumbağa
ÖTKERMEK - Geçirmek
TAPMAK - Bulmak
TAPTIK - Bulduk
ERKELEME - Söyleneni tekrarlayarak yapılan alaY
TOLTURMAK - Doldurmak
TAMIR - Damar
IZAN - Tarla
ŞÜYTÜP - Şöyle edip
SUVURMAK - Çekip çıkarma
TIYMAK - Kısıtlamak, durdurmak
OGA - Ona
KAYTİYİM - Ne yapayım
ŞAVKIN - Şimşek
KOLİYBA - Kulübe
ES - Akıl
SITMAK - Yumurtayı kırmak
OYMAK - Dikiş yüksüğü
OLAY - Öyle
SIZGIRIK - Islık
KAYDIRAK - Tşla oynanan çocuk oyunu
ŞABISTIRMAK - Sıcak ve soğuk suyu karıştırmak
ŞABUV - Kesip koparma
ŞAŞ - Saç
ŞAKMAK - Zehirli hayvan sokması
ŞANŞUV - Sancı
ŞARŞAP - Çarşaf
ŞATLAK - Çatlak, yarı deli
PEŞKA - Soba
ŞIBIK - çubuk
ŞAN - Çan
ŞINGIRDAK - Çıngırak
ŞIĞIK - Kemik çıkığı
ŞUKUR - Çukur
ORAMAK - Dolamak
ŞARŞOP - Çerçöp, bilye oyununda deyiş
DEGEN - Söyleyen, demiş
TELBİGE - Çift at koşumunda dizgin
DIM - Nem
DINKISMEK - Tokuşmak, toslaşmak
DÜBÜRDESME - Patırtı etmek
DUVA - Dua
DOS - Dost arkadaş
İŞ - Hiç
İŞÜV - İçme
İLGİŞ - Askı
İT - Köpek
LAP - Söz, konuşma
KEL - Gel
KET - Git
KURULDAMAK - Horlamak
EGEV - Eğe
ŞOPUR - Çiçek bouğu yüz
KUDAY - Tanrı
BELSENMEK - Bir işe özenerek grişmek,yapmak
SAVSAK - Genelde yakılan iri saman
ARANA - Büyük boy kazan
ŞIRMAV - Bir işi engelleyecek eşya vesaire
CAYRAGAN - Karışık ve işlerin çok olduğu zaman
KÖBÜNŞE - Çoğunlukla,ekseriyetle
SIRCUVURMA - Koşarak hizmet etme
KAKRA - Köylerde araba v.s.nin konulduğu üstü kapalı yanları açık br tür garaj
balak: paça
negiz: duvar
Abadan : bakımlı, gösterişli, şen
Abaylamak : dikkat etmek
Abaylamak: : şaşırıp kalmak
Abdıramak : acele etmek?, şaşırmak?
Abınmak : Abanmak
Abirli : april,avril,nisan ayı
Abiy : ağabey
Abri : terbiye, edep, şeref, namus,
Absın : büyük elti
Adamak : vadetmek
Adanas - kızkardeş
Adasbak : kaybolmak
Agaş : odun
Aillah : alalh allah
Ak = beyaz
Aka = baba-abi
Akay - evli adam,erkek,koca,ağabey
Akbalsık : beyaz badana toprağı
Akel = getir
Akelmek : getirmek
Aket = götür
Akır : akıllı
Akırın : yavaş getir?
Akırın = yavaş
Akis : aksi insan , inat
Akıytmak : hayretle bakmak, gözleri faltaşı gibi açmak
Akis : Huysuz
Akızıp : akıtarak
Aklamak : ağartmak, hakkını vermek
Akret - ahiret
Aksa : para
Aksüyek : akşamları oynanan bir çocuk oyunu
Akşaytmak - dişlerini gösterip hırlamak, sırıtmak
Alaşa : alçak boylu at
Alayatkan : almakta olan
Alayı : hepsi, topluca, toptan
Albasli: masalsi hayal urunu yaratik
Alcımak - bunamak, delirmek
Alcımak : yanlış hareketlerde bulunmak
Aldalamak : yumuşatmak, teselli etmek
Aldaşman : iki yüzlük basık kama
Aldav : aldanmak
Aldı artlı - arkalı önlü
Aldı = önü
Aldım : önüm
Aldıruv : alldırmak
Alganımen : almasıyla
Algasamak: acele etmek
Algasav : Aceleci
Algasav = acele etme
Alım : vergi
Alka - halka
Allegım bolmak : kendini beğenme kapris yapma
Alma: elma
Almırza : ali mirza
Alşaytbak : Şımartmak
Alveli : vişne
Amanlık sormak :iyiliğini sormak
Anaday : onun gibi
Anaktar ( aşgış) : anahtar
Anav = öteki-şu
Anday = öteki gibi
Anday-mınday = öteberi
Angış - ekin taşınan at arabsıı
Ankav = enayi
Ankımak - Ağız Söz Konusu İse Kokmak
Ankuv; ankav = aptal; salak
Anlatuv - anlatmak
Anniy / Anay / Ayyiy / Ayye / Neniy : anne
Antar : bir çeşit erkek gömleği
Anyak - karşısı,öte yaka
Anyak bet : başka yer - öbür taraf
Ap ak - bembeyaz
Apakay - evli kadın
Appaşık - bembeyaz
Apte = abla
Aptıramak : ürkmek, telaşlanmak
Ar etmek : inkar etmek
Aran = ahır, anbar
Arana - Büyük Yemek Pişirme Kazanı
Areketşen : hareketli
Argamak : soylu at
Argavul : arka köy
Argı - öteki
Argı cagında : karşı tarafında
Argın : yorgun
Argınlık :yorgunluk
Arıgan = yorulmuş
Arık - Zayıf, Küçük Su Kanalı, bir çeşit sepet
Arımak : yorulmak
Arış : at arabasının oku
Arkan = urgan - kalın ip
Arkanlamak : arkanla atı bir ayağından kazığa bağlamak
Arpe : arife günü
Art : arka
Artlamak?= ayıklamak?
Artık : fazla , ziyade, bir şeyden artıp kalan parça
Aruv = iyi - güzel
Aruwşe : güzel, dilber
Arzenki - arsız,şımarık (çocuklar için kullanılır)
As - aş, yiyece
As bolsun - afiyet olsun
Asaba - baba tarafından akraba
Asabay : varis
Ase : evet
Asıkmak - acele etmek
Asine : laf, söz
Askana -: hem yemek yapılıp, hem de yenilen yer
Asramak : büyütmek, beslemek
Asrav - besleme alınan çocok
Ast :alt
Asuv=sinir, öfke, kızgınlık
Aşuvlanmak : sinirlenmek
Asuvtas : şap
Aş : yemek, yiyecek
Aşaane: Yemekhane
Aşa = ye
Aşamşak : durmadan yiyen kişi
Aşaytlık : yiyecek
Aşene = mutfak
Aşık - eklem kemiği ve bu kemikle oynanan oyun
Aşırmak : saklamak
Aşıtmak : mayalamak
Aş kamır : hamur mayası
Aşkana_doma : yemek yapılan oda
Aşkış : anahtar
Aşşı - acı
Aşpit : pisboğaz
Aşuvlanmak: üzülmek - hayıflanmak
At - isim
Ata - baba, cet
Ataman = erkek hindi
Atası baska = yabancı
Ataybet :: Saygı Duymak (Ataybet Ettip Üyüne Keldim.)
Atkış - sapan
Atlanuv - at!A binmek
Atlı - ata binmiş
Avayt - düğün sahibine verilen hediye,para v.
Avdarmak : devirmek - çevirmek
Awırayaklı : hamile, gebe
Avkir - saf, safça
Awlak : ıssız kuytu tenha yer, uzak?
Avla : avlu
Awle : ağıl
Avmak : ÜYLE AVMAĞA CUVUK :(Avma)Bir vakitin hanüz geçmiş olması
Awış : avuç
Awız : ağız
Avnamak : uzanmak , yuvarlanmak ( eşektey avnaydı )
Avul : köy, çadır
Avultısı : sesi, uğultusu
Avur - ağır
Avurmak : hastalanmak
Avuşturmak : aktarmak
Avut : havuz
Avuz = ağız
Avuzluk - ağızlık
Avuz bav : çuval ağzı bağlamak için kullanılan bağ, ip
Ayagim pirtti= ayagim burkuldu
Ayağı avur : hamile
Ayamak : acımak, esirgemek
Ayak : tas
Ayakyolu : hela
Ayalak Biyalak:Lekeli, Temiz Olmayan Şey İçin Kullanılır.
Ayamaz - eli açıklık,cömertlik
Aybet - iyi görünümlü,methedilen
Aybetlemek : el üstünde tutmak, korumak
Aydamak : sürmek, yürütmek, dehlemek
Ayel: aile
Ayetü: Antire- Hol
Ayıl : kolan
Ayındırık = şimşek
Ayınga - tütün ve diğer keyif verici maddeler
Aykirmak; bagirmak
Aylak = çok-büyük
Aylak : Boş Gezen,İşsiz
Aylandırmak : döndürmek (mecaz; küstürmek)
Aylanmak = dolanmak-küsmek
Ayleci : 1. Yalancı ,2. Tatlı diliyle insanları ikna eden
Aynanayım : canım benim (okşayış sözü)
Ayta bermek: durmadan söylenmek
Aytuv - söyleme
Aytuvlu - söylenen, meşhur
Ayuw : ayı
AYVÖZEK: Diken türünden olup yaprak ve diken kısmı soyularak yenebilinir.
Ayyamay : umulandan çok
Ayye : yaşlı teyze_ abla
Ayye =yaşlı kadın-babaanne
Ayyel : uyuşuk kişi
Ayzan = dik duruş
Azakay : azıcık
Azakay: Azıcık
Azbar : hayvan ağılı
Azbar : evin önündeki boş alan, avlu
Azgana/Azganakıy - azıcık
Azdırmak : ayartmak
Azık : besin, gıda, yem
Azırlanmak : hazırlanmak
B
Baccik : enik
Badiya : lazımlık
Bagayt - uygun,becerikli,eli yatkın
Baka = kurbağa
Bakalay : emeklemek
Bakıl = inat-hasetlik
Bakıl etbek : inatlaşmak
Bakıldamak : kurbağanın vraklaması
Bakırmak : bağırmak
Bakırşık : bağırcık
Bakmak__cobanlık etmek
Bakraytmak - göz ile kızgınca bakmak
Bala aldırmak : kürtaj, çocuk aldırmak
Bala şaga - çoluk çocuk
Bala şaga : çoluk çocuk, bebek belik
Bala = küçük çocuk-evlat
Balaban : büyük
Baladay : çocukça
Balak : pantolon paçası, paça
Balak . Paça
Balakavun: Salatalık
Balalık : çocukluk
Balavuz - bal peteği
Balcın gülcün: saçma sapan
Balka : Orak Biçerken Toplanan Yığın
Balkurt?: arı
Balşıbın : balarısı
Bapbalaban : kocaman
Bapiy = ördek
Bar : var, varlık
Bar = var
Barabar : beraber, birlikte
Barak - Çok Tüylü Köpek
Barkıldak - ördek
Barmak : varmak
Bas - baş
Bası aylanmak : başı dönmek
Basmak : dana
Bastırık : karabasan
Batır : yiğit, alp
Batır: sözü dinlenen, elinden iş gelen, yiğit
Bav :- İp,Bağ,Üzüm Bağı
Bavır___ciger
Bavur -: göğüs, sine , döş
Bavur: karaciğer
Bavursak : 1 bağırsak 2. Unda kızartılmış hamur işi, bir tür kete
Bay : zengin
Bay = eş ( erkek )
Baya : değer, kıymet
Baya : eçen (geçenlerde)
Baya birü :değer vermek
Baya gazanu :değer kazanmak, değerlenmek
Bayağı :geçenki
Bayır : yokuş
Baylamak : Bağlamak
Baylık : güzel yaşamak
Bayram aldı : arife günü, arefe
Baytal = kısrak
Bayya - epey, çok
Baz etbek : yarışmak
Bekmez : karpuz balı
Bel kayısı - kemer
Belbev - yün bel kuşağı
Beldev = süpürgelik
Belley : zannediyor, sanıyor
Beniz :Sima
Ber : ver
Bergavul : beri köy
Bergi - bu taraf
Berlı : deli
Berli = yarı deli
Beşparmak - Yabanın Küçüğü
Bet : yüz
Betke :Yöne, tarafa
Bet Aşar : Gelinin Eve Gelişinin Ertesi Günü Kadınların Yaptığı Toplantı.R
Betege -: sürülmemiş engebeli arazi?
Betege : yulaf
Bezemek : süslemek
Bıgav - zincir,köstek
Bıgavlı - zincirli, köstekli
Bıgay - galiba,muhtemelen
Bıke = kadın , hanım, karı
Bılaşmak : bulaşmak
Bılay - böyle
Bılgamak - karmak, karıştırmak
Bılış : dışarıdan düğüne gelen misafir
Bıltır : geçen yıl
Bırgalamak: İmzalamak
Bıttı = köpek ( kısa boylu)
Bız tığ
Bızav__buzagı
Bızmak : bozmak
Bike : kadın,hanım,karı
Bike = eş (bayan )
Bikeş - kadınlarla fazla ilginenen erkek
Birevü - birisi,
Birikbek : bir araya gelmek, birikmek
bir parşakay : bir parçacık
Birtikiy - birazcık
Bisinmek: beğenmek
Bitüvi : bitmesi
Biy = bey
Biy : örümcek
Biyala : ayna , pırlanta, kristal parçaları gibi bi şey
Biyalalı : dansöz
Biyday : buğday
Biydayak : avkuşu, şahin
Biye : kıısrak , dişi at
Biyerde - burada
Biyik : yüksek
Biyimek : oynamak
Biylemek : sahip ve hakim olmak
Biyuvsu : oyuncu
Bo : bu
Bodalamak : canı sıkılmak
Bodalamak : canı sıkılmak
Bodene: bildircin
Bogan : (bolgan) olmuş
Bogulayatırman : boğuluyorum
Bogulayatkan : boğulmak üzere olan
Bogaw : ip
Bokşa : bohça
Bolat : çelik
Bolayık - olacak
Bolımsız : beceriksiz
Bolmaz - olmaz
Bolsa : olsa
Bolumsuz : elinden iş çıkmayan
Bora : erkek deve
Boraga : çuval
Boran - tipi
Borana - büyük demir tırmık
Borkuldamak; kaynamak
Borşka bermek : borca vermek
Bosaga : kapı eşiği
Bota = deve yavrusu
Botka : pirinç pilavı(kurpe botka bulgur pilavı, tüy botka : darı pilavı )
Boydak : ergen, bekar,
Boysinmak:yetinmek
Boysunmak : boyun eğmek
Bozlaw : ağıt
Bozlamak : ağlamak, sızlamak, deve haykırışı
Boztorgay : çalıkuşu
Bödene : bıldırcın
Böle = kuzen
Börk : kalpak
Börü = boz kurt
Bötege - böbrek
Böten : iftira, arapça buhtandan
Böz : beyaz
Bubabiy : gofret
Buga - buna, boğa
Buğak : buğu, sis
Buklenilgen : katlanmış, bükülmüş
Buranlamak = kıskanmak
Burav - burgu
Burşak - normal büyüklükteki dolu
Buruk : eğri büğrü
Burungu - önceki
Burunsu yıl : evvelki sene
Buv - boğ
Buvın - eklem, boğum
Buwlı : buğulu, buharlı
Buwmak : boğmak
Buyrek: bobrek
Buyukmak : Üşümek
Buzlay : donuyor
Bürşe : pire
Bürtüküy = azıcık
Büytüp - böyle edip
C
Caba - yaba
Caba : karşılıksız
Cabılmak : kapatılmak
Cabınma = örtünme
Cabışmak : yapışmak
Cagalap : sahil boylar
Cagarlık : yakıt, odun,tezek,gaz vs...
Cağa : - Yaka,Taraf
Cak - Yan, Yanak, taraf
Cak eti : çene eti
Cakay : adam
Caklı : taraftar
Caksı = iyi
Cal - yele, perçem
Cala: Yala
Calan calan etmek : aç gözlülük etmek
Calanayak: yalın ayak
Calın : yele
Calınayak;yalınayak
Calangaş = çıplak
Calantös = insancıl-iyiliksever
Calbarmak : yalvarmak
Caldamak : - Yüzmek
Calgız = yalnız
Calgız: Yalnız
Calınma : iş bitirmek için yapılan davranış, yalakalık
Calkın : yıldırım, şimşek
Calkımak : parlamak
Calman : yaygın, geniş
Calpak: Çekik
Calpaymak - bağdaş kurup oturmak
Caltırap _cıltırap : parlamak
Caman : kötü
Camaw : yama
Canaşa : yanında, yanıbaşında
Can canga : yan yana
Canay - gözü açık, girişken, atik
Canbaska Almak - Güreşte Bir Oyun Türü
Canbaşı : kalça
Canbav - at koşumunda yan kayışlar
Cangırık - ağacın sert olan göz kısmı
Cangız : yalnız
Canık : yanık, yangın
Cantaymak - yan yatarak dinlenmek
Cantık - bir tür hamurişi
Cap : kapa
Capalak : 1 Orak Makinesinde Ağaç Pervane,2.Baykuş 3. Karın İri Yağışı,
Capaşa = tezek çeşidi
Capeşke : peştemal
Capiske; onluk
Capmak : kapamak , örtmek
Capma : duvar üstünde kurutulan tezek
Capmaday : tezek gibi
Capmaşa - tezeğin küçüğü yakacak
Car : yar, dere, uçurum
Cara : yara
Carasbak:barışmak
Caraska : vinç
Caraşmak : yakışmak, yaraşmak
Carawı cetken kız : evlilik çağında kız
Cargamak : hızlı gitmek
Carık : 1.aydınlık 2.yarık
Carka - Çok Küçük Ve Batıcı Ağaç Parçası
Carka :kıymık
Carkaş : kıymık
Carlı - yoksul, fakir
Cartı = yarım, eksik
Cartı : eski
Casıl = yeşil
Casırmak - saklamak
Castık : yastık
Caş : genç
Caşırmak : gizlemek
Cat : yad, yabancı
Cat capis= yat zibar
Catmak : yatmak
Catkızmak : yatırmak
Cav :- Düşman
Cavın : yağmur
Cavmak : yağmak
Cavlamak - göz söz konusu ise seçmak , imalı konuşmak
Cavlık : mendil, yağlık
Cavluk = havlu
Cavşı - kız isteme ve görmeye gelen elçi
Cavun-camgur= yağmur
Cavurn: sirt
Cavurun = sırt
Cayav - yayan
Cay : ser
Caygış = sergi
Cayık : yayık nehri, ural nehri
Cayılmak : yayılmak
Cayım balık : yayın balığı
Caylamak - Yaylamak
Caylı : yahşı
Cayma:yufka ekmeği
Cayma şuvak : güneşli gün
Caynap catır : saçılıp durur
Caymak: 1.Vazgeçmek 2. Sermek 3. Yaymak
Cayrak :dağınık
Cayuv - kilim, yaygı
Cazma - ayran
Cegım : taşım
Cegıtmek : iki maddeyi birbirine yedirmek_ karıştırmak
Ceke (N.) : dost, arkadaş
Ceklemek : yüklemek
Cekmek : araba gibi araçları taşımacılık için kullanmak
Cel - yel, rüzgar
Cel beşik : salıncak
Celbirdemek: titremek_dalgalanmak
Celikmek : heyecanla coşmak
Celin : - İneğin Memesi
Celke : ense
Celmavuz : Obur
Celtilgen : ulaşan, yayılan
Cem - yem
Cemek : yemek yeme
CEMİŞ: Kuruyemiş
Cen : elbisede elin cıktıgı yer
Cenge/Cengiy : yenge
Cengıl : (mecazi) saf
Cengıl : hafif
CENSIK: Maymun iştahlı_Çabuk vazgeçen kişi için kullanılır
Cel : yel
Cer - yer,zemin,tarla
Cereyan: Elektirik
Cessıl = yesil
Cestan: yedi ailenin birligi ile olusmus nogay boyu
Cetesleşmek:beraberlik, birlik olmak
Cetkermek-:Yetiştirmek, Söz Nakletmek
Cez kalpak : pirinç kalpak, tulga
Cezde : enişte
Cez tırnak : pirinç tırnak
Cıberebermek :salıvermek
Cıgılmak : yıkılmak , düşmek
Cıgmak : düşürmek
Cıgare : sigara
Cılamak : ağlamak
Cılanmak : ağlanmak
Cılan : yılan
Cılav = ağlama
Cılga : dere?, küçük akarsu?
Cılga : yağmur sularının açtığı yarık, vadi
Cılısmak : 1.yaklaşmak 2. Usulca kaçmak?
Cılınmak : ısınmak
Cılıtmak : ısıtmak
Cılkı = at, at sürüsü, hergele
Cıllı : Genelde Ilık anlamına gelir, sıcak
Cımık köz = cekık gözlü, şıpiy, çıpiy
Cımırtga = yumurta
Cımrık : yumruk
Cımşak : yumşak
Cıp : ip
Cır : ır,yır,türkü
Cırawşı : yırcı
Cırlamak : türkü söylemek, yırlamak
Cırtık :yırtık
Cıy - topla
Cıyın : bir araya gelmek, toplantı
Cıyıntığı : topluluğu
Cıymak : toplamak
Cıyna: Topla,
Cıynamak : saklamak
Cıyrık- çekingen,pısırık
Cıyrık : insan içine çıkmayan
Cibek : ipek
Cibermek : salmak
Cibermek: Göndermek
Ciberebermek : salıvermek, koyuvermek
Cibir: zayif
Cibirdamak; kipirdamak?
Cibindi : ıslandı
Ciger : ciğer
Cigit : yiğit
Cilama: aglamak
Cilavsan: bagirsak solucani
Cilavuk: cok aglayan
Cilik - kanatlı hayvan butu
Cilisbak; kaymak
Cip = ip
CİYNALMAK:Kumaşın çekmesi anlamındada kullanılır.
Ciynamak: toplamak
Ciyren at : doru at
Ciyrenmek :iğrenmek
Cogar : yukarı
Coklamak - Yoklamak,Ziyaret Etmek
Col : yol
Colayak: tuvalet
Colbosunga ketmek: aileden birinin uzağa gitmesi sebebiyle gidilen ziyaret
Comboyluk: kirim devlet divaninda bir nogay boyu
Conga : çalıp çırpı
Coramak : yormak
Coraw : yormak
Corga : At'ın Rahvan Yürüyüşü
Corgamak : yorum yapmak
Corkan :yorgan
Cosuk : Uygun Yerinde Hareket Veya Söz
Cotkurmek: oksurmek
Coytmak/coymak (coytpak): kaybetmek
Coymak=cosmak
Coyuk : kayıp
Coyt: Kayıp?
Coytulmak : kaybolmak
Cönemek - yönemek,gitmek;Bir yerden ayrılıp bir istikamete gitmek
Cörgek : çocuk bezi
Cötel - öksürüklü hastalık,boğmaca
Cötgürük = öksürük
Cötkür: Öksür
Cuka : İnce Giyinmek, Zeminin Çıplak Kalan Yeri İçinde Kullanılır.
Cuka : ince , yufka
Cukmak : bulaşmak, yaklaşmak, malolmak
Culkpak: yolmak
Cum : yum
Cumak : Bulmaca
Cumarak : Kırışık
Cumart : cömert, eli açık
Curek : yürek
Curek; kalp
Cutkermek : aksırmak, ögürmek
Curt - Yurt, Vatan
Curtluk - Yerleşim Yeri Kalıntısı
Curun__eskıden balcıkla sıva yapılırken kullanılan yunlu koyun derisi parcası
Cut - kıtlık, kışın şiddetli oluşu
Cuvas : - Uysal, yavaş
Cuvgus___bulasık bezi
Cuvguş : bulaşık süngeri
Cuvınmak = yıkanmak
Cuvmak : yıkamak
Cuvuk :- Yakın, Akraba Olarakta Kullanılır
Cuvur : Koş
Cuvurmak :koşmak
Cuvurt = yoğurt
Cuvurt: yoğurt
Cuvutpak: izin vermek
Cük - aşık oyununda kemiğin çukur yüzü
Cülde - güreşte, yenenlere verilmek şevre,krep v.s.takıldığı direk
Cür : yürü
Cürset : yürüt
Cürek = yürek
Cürüs - Yürüyüş
Cüven :- Dizgin; atın dizgini
Cüven = gem-koşum
Cüyrük : ayağı tez, çabuk, atak
Cüyrük at : yarış atı
Ç
Çal : kır, ak Şalat : kırat
Çekire : bağırıyor
Çette kaldırmadı : kenarda bırakmadı
Çıdamayıp : dayanamayarak
Çımçırt : sepsessiz
Çınatay - Serçe Parmak
Çıray/Şıray : beniz, çırayı kulmey yüzü gülmüyor, çırayı mugaygan yüzü asılmış
Çızık - çizgi
Çipi : civciv
Çokka : çok vakte çokka kalmadan çok geçmeden
Çokmak/Şokmar : topuz
D
Daday? / Totay : abla
Dala : bozkurt
Danduruk__topac
Dandürük = topaç
Darkamak : dağılmak
Davuşnen : seslice , gürültüsü
Degende : dediğinde
Degirmi : beyaz tülbent
Denişmeler : değişiklikler
Dıgersık = tekerlek
Dımışkı = demir kuşak
DIRILDEK: Titrek
DİKOLTA: Kadın iç giyimi
Dogımış : kardaş
Dolak : atkı, boyunbağı
Dombura : şişman
Dögerek = daire
Döngelek = çember
Dudukuş : tavus kuşu
Durus = dogru
Duvadak - toy kuşu
Duvak : gelinin başına örtülen kırmızı tül
DÜNKMEK: Toslamak
Düvelek : kavunun_karpuzun olgunlaşmamış hali
E
Eb : kolaylık
Ebli : kolay
Ebelek : Bir Ot Türü
Ebin tapmak : kolayını bulmak
Edik: patik
Edinmek : almak, bulmak
Eger : eğerki
Egesbek = kasınmak; sinir etmek
Egeşmek : birisini sinirlendirmek
Egme : heybe, torba
Eken : -imiş
Ekevü : ikisi
Ela : tuvalet
Eleslene : heyecanlanıyor
Elcik; eldiven
Eleken : Leğen
Eleken = leğen
Emgek : emek
Emşek : Meme
En : işaret
Endek : hendek
Endı : artık (zamanın gelmesi_ endi kaytayık) , gayrim,gayri,gali,gayrikin
Enki / enkey : eğil
Enkuv = aşağı bakan taraf
Epke kelmek : doğrulmak
Erguvan : leylak
Erın : dudak
Erınmek : üşenmek
Erikbek: ne yapacagini bilememek
Erin:dudak
Erinmek: yapmak istememek, tembellik, haylazlık
Erinşek - üşengeç
Erinşek = ara öğün
Erişmek: inatlaşmak, küsmek
Eriş : inat
Erke - Şımarık
Erkelemek : taklit etmek
ERTE: Erken, sabah erkenb
Erten = yarın
Erten: yarin sabah
Ertengi = masal
Ertengmen = sabah
Esine tusurmek: hatirlamak
Esingiremek : irkilmek
Esirmek : sarhoş olmak
Esirik : sarhoş
Eskemşek : keçiboynuzu
Eskermek: hayale dalmak
Eskırmek : eskimek
Eski___keci
Es : akıl, hafıza
Eslemek : farkına varmak
Eşik. kapı, Balkon
Eşki = keçi- ekşi tat
Eşkii: Keçi
Eşnemek : eşelemek, kazmak
Eşmek: Meme
Ete : ediyor,yapıyor
Etek cırtuvu : beşik kertmesi
Etike : kadın , prenses, kraliçe (Fazla Kullanilmiyor Artik )
F
fişkek (bişkek) : yayık yapmakta kullanılan sopa
G
Gade: bardak
Ganikbak: kalkismak
Gebeden : avladan
Gecgere : gezgere
Geşe = yenge
Geşinmek : geçinmek
Gıcık : uyuz
Gılcınlemek = kudurmak; sımarmak
Gilcinlemek: simarmak, saldirmaya hazirlanmak
Gilcinlemek=cilvelenmek
Goskar: koc
Gottaş = mıdık
Gottaş: kısa boylu
Gözer = büyük kalbur
Gubu: tereyagi yapilan yayik (dik şekildeki)
Gubur: supuruntu artigi cop
Guda : hısım
Gudagay : hısım (kadın)
Gudaşa : hısım (kız)
Gunacın = düve
Güre = genç kısrak
H
Harım = bahçe
Holta = şalvar
I
Imtilmak: meraklanmak
Ingay- çelik çomak oyununda çuku
Inramak : inlemek
Ircaytmak - sinirlenerek diş göstermek
Irgak : bir metre agac sapa takılan ve kuru ot ve samann çekmeye yarar kanca, çengel
Irgaşı .- Dişi Kedi Köpek( Hayvanlar ) İçin Kullanılır
Irgaşık Takmak - Güreşte Bir Oyun Türü
Istan = don
Istan; pantolon
Istapirla; estagfurullah
Istikan: bardak
Iyırışık - Yağan Küçük Dolu
İ
İdalaşmak : iddaalaşmak, anlaşamamak, kavga etmek
İlemek :elemek
İlgeklemek: iliklemek_taktırmak
İn : insan, kişi
İndemedim : ses çıkarmadım, umursamadım
İni = küçük kardeş (erkek)
İslik= gomlek
İssi, Cilli= Sicak
İşlik : Gömlek
İşmarnen : zorla
İyek = çene
İyerlemek : eyerlemek
İygi ; iyi
İyin = omuz
İyis = koku
İyya: evet
K
Ka : ne?, kayda ? nerede ? kayakka-ne tarafa
Kabım : lokma
Kabınmak : atıştırmak
Kadak : çivi
Kadak kadamak . çivi çakmak
Kadalmak : dikilmek, dik durmak
Kadam : kardeşim
Kadamak : saplamak
Kadem : saadet, mutluluk,
Kadiy :nasıl
Kakmak : vurmak
Kakra :Kömür, Odun Evde Tutulmayan Bazı Şeylerin Depolandığı Yer.
Kalakay :Sütle Yapılan Bir Tür Yağlı Ekmek
Kalamak: Sıvamak
Kalaş : simit
Kalaş - hamurişinde açılan hamur yufkası
Kalav : Duvar
Kalay: Nasıl
Kalış : orak
Kaltıramak - Titremek
Kaltıramak: üşümek
Kamalamak : bir köşeye sıkıştırmak
Kambak: yuvarlak diken
Kambala = salatalık
Kamgak : deve dikeni
Kamır : hamur
Kamış : kamçı
Kamışgı = kamçı
Kamit: binek hayvan boyundurugu
Kandalay : - Tahtakurusu
Kangir: kambur
Kanış : han karısı
Kankaymak: yayilmak
Kantarma : - Gem
Kapısta :lahana
Kapşık : torba
Kara = siyah
Karakişi : adi basit kişi
Karabavır = bağrıyanık
Karaltı : ev, dam, bina? dibi?gölgesi?, ev ve etrafı çit duvarla çevrili bölge bütünü
Karamak = aramak
Karamak : bakmak
Karamannay = bahtsız(karayazılı)
Karangı : karanlık
Karay bermek : bakıp durmak
Karbız : karpuz
Kargamak : ilenmek, intizar etmek
Kargış : beddua, lanet
Karılgaş - kırlangıç
Karındas : kız kardeş
Karlıgaş : kırlangıç
Karmak : olta
Karmalap : karıştırıp
Kart : yaşlı
Kartaymak : ihtiyarlamak
Kartabay = teyze
Kartakay : dede (yaşlı erkekler için)
Kartek : Kızartma (Patetes)
Kartek=patates
Kartop - patates
Kasartkı :kene
Kasav: kac tane
Kasga = garip
Kasga : beyaz at, fakir, kadersiz
Kasgır = kurt
Kasgir:kurt
Kaşıkbörek : içi etli hamur işi çorbası
Kasil=cekil
Kaskır: Kurt
Kassık : kaşık
kaşkan üy:KİYEV KAŞKAN ÜYGE :(Kiyev kaşkan üy)
Eskiden düğünün başladığıPerşembe günü
evlenecek damat kendi evlerinden çıkıp bir yakınının evine gider ve
düğünün bittiği pazar gününün akşamına kadar o evde arkadaşları ile
birlikte kalırdı.Bu eve kiyev kaşkan veya şıkkan üy denirdi.
Katecek : napacak
Kater :hatır
Kater=Hatir
Katık : yoğurt
Katın = hatun; hanım
Katında : yanında
Katırmak - Dondurmak, Sertleştirmek
Katlama - Bir Tür Hamur Kızartması Yiyecek
Katnamak : birbiriyle görüşmek, gidip gelmek
Katnaşmak : iki kişinin birbiriyle gidip gelmesi, misafirlik
Katsin : napsın
Kavga = savas
Kawım : lokmak
Kawiy : kavi, sağlam, dayanıklı
Kayda :- Nerede, Nereye
Kayda = nereye
Kayer = neresi
Kayerde : nerede
Kaygana - bir tür yumurta yemeği,omlet
Kaygırmak : üzülmek
Kayis: kemer
Kayizgak: bebek basinda olusan konak
Kayrak: bilegi
Kayramak : bilemek
Kaysayak - Şımarık, Sırnaşık
Kaysayak : şımarık
Kaysı : hangisi
Kayşı = makas
Kayt=dön
Kayta : :Tazeliğini Kaybetme
Kaytarmak : geri döndürmek
Kaytık - Ekin'in Nemli Oluşu
Kaytip: nasil
Kayzaman: ne zaman
Kazan asmak : yemek hazırlamak
Kazık : direk, sütun
KEDAY: Halk ozanı, genç çocuk, fakir
Kedege : araba arkası
Kekirmek : geğirmek, hıçkırmak
Kel : gel
Keliyatır : geliyor
Ken : geniş
Kence - bir ailenin en küçük çocuğu
Kencebay : ailenin en küçüğü
Keneş : öğüt, nasihat
Keniş : geniş
Ker : battaniye
Kerbış : toprak ve samandan yapılmış yapı malzemesi
Kerek :- Gerekli,Lazım
Kerey(giray); prens, sehzade
Keriv = arka - geri
Kertpe: armut
Kesek = bölüm
Keş : geç, geç vakit
Keşe = gece
Keşeğe = dayı ve amca hanımları
Keşik-kezüv = sıra iş sırası-nöbet
Ket : git
Ketalmazsın : gidemezsin
Ketertmek : traş olmak
Keteş : kümes
Ketik : - Gedik,Kertik
Keyşek : gelin
Kıbla : güney
Kıdırıvşı : çok gezen insan
Kıdır : ara
Kıdırmak : gezmek
Kılıksız :huysuzx
Kılık : tabiat
Kılıy :şaşı
Kımırska : karınca
Kımız : mayalanmış kısrak sütü
Kını : huni
Kır - Tarla,Arazi
Kıral : akasya ağacı
Kırav :kırağı
Kıray : güzel hoş
Kırpmak : göz yummak, gözünü kırpmak
Kırsız : hırsız
Kırgıy : atmaca (kuş)
Kırşav : demin ince çember, fıçıların etrafındaki demir
Kırşı = hardal
Kırt : kilit
Kırtlemek : kilitlemek
Kısga : kısa
Kıskayaklı = kız-genç kadın
Kışımak : kaşımak
Kışırtgan : ısırgan otu, kaşındıran
Kışkene : küçük
Kıtımır = sımarık, kılıksız
Kıtımır = yaramaz
Kıtlama ekeri ağızda dişle küçük küçük ısırarak kahve_çay içmek için kullanılır.
Kıyalay : eğri
Kıygaşa - bir tür yemek, pişi
Kıyık - Verev Kesilmiş Köşe
Kıyın = zor
Kıyıklap : büklep
Kıyış : eğri
Kıykırık - Tiz Sesle Ağlamak
Kıymas (N.): arkadaş dost
Kıymıldamak - Yerinden Oynamak
Kıynalmak = zorlanmak
Kıyşaymak = eğrilmek-kırılmak küsme
Kızıl = kırmızı
Kızılköt = tembel
Kimer : herhangi bir yer
Kimge: kime
Kimmen: kiminle
Kindik = göbek
Kiramet : kiremit
Kirga sikbak= ayak yoluna gitmek
Kirga sikpak: tuvalete gitmek
Kirmev - İp Bağlama Türü
Kirsetmek : içeri sokmak
Kişen : esirlerin ayaklarına konulan zincir, pranga
Kişkiş = küçük-ufak
Kişkiy : küçük
Kitimir: yaramaz
Kiyev : damatk, güvey
Kiyevbaşı : sağdıç
Kiyik tiken : yabani diken
Kiyim : elbise
Kiyimlik : giyecek
Kiyiz ___ kece
Kiysik=yamuk
Kizilsa: dokuntulu cacuk hastaligi
Koba : in,yuva
Kogersin: guvercin
Kok sogan: yesil sogan
Kok : kuru gübre?
Kok: yesil
Kokboru: yesil kurt
Kokus: disi hidi
Kol : el
Kol caymak : el açmak oynamak için
Kolaba = yemekte çeşit
Kolarba : el arabası
Kolaş - bir tür hamur kızartması
Kolkoz: koy kooperatifi
Koltava : göztavası
Komele: cogunlukla
Kona - tahta sofra, hamur açmada kullanılır
Konak : bebeklerin saç diplerinin konak tutması kepek gibi bişey işte
Konak baylagan : bebeğin kafası konaklanmış
Konak; misapır = misafir
Konaklamak : bir yerde gecelemek, misafir olmak
Konakay : yulaf
Konakbay - ev sahibi
Konakbay : hizmet eden kişi
Kongır : kumral
Kongirat: gri erkek at
Konguz : hamam böceği
Kongız: karafatma
Konkaymak: yerlesmek
Konmak - Konaklamak
Kontak : saçmalayan, akılsız
Kopa/Kopka : kova
Kopaymak : gururlanmak
Kora = bahçe, avlu, duvar (bahçe duvarı) la çevrili mülk
Koranta - ev ve ev halkı
Koray - bir tür diken,çingene
Koray : içi boş kamışa benzer bir bitki
Koraz : horoz
Korkuldama: Kaynama
Kosak; arkadas
Kosmak : - Katmak
Kossuk: koklu dag bitkis
Kosulma = karışma-katışma
Koşanay : kuzu
Koşap : hoşaf
Koşgar = koç
Kotan ayak: gençler futbol oynarken topu doğru vuramayanlar için kullanırSmile
Kotan: carpik bacakli
Kotlan . evlerin içinde veya dışında çamurdan yapılmış ocak
Kottere: tamen
Kotur : enfeksiyon kapmış yara
Kotur: cerahatli yara?
Kotur : yara kabuğu kotur tutkan, kotur baylagan
Koy : koyun
Koyan : tavşan
Koyan Koltuk - Güreşte Bir Oyun Türü
Kozemek : gözemek
Kozgamak : kurcalamak, tahrik etmek, kışkırtmak, dürtmek
Kozlamak : yumurtlamak
Köbete : hamurlu bir yemek türü
Kög: Mavi
Kögen koray : çitlenbike benzer yemişli ince çubuklu bir bitki, çakal eriği
Kögitşi : otluk
Kök = mavi; gök
Kökbas = mavi çiçekli bitki
Kökekmiyav = baykuş
Kökürek = kalp
Kökürek = göğüs-sine
Köküs = hindi
Köletke : gölge
Kölük = kaşı az olan-boynuzsuz büyük baş hayvan
Kömale = eğreti kulübe
Kömekiy - define
Könmek : tevekkülle razı olmak, alışmak
Köp = çok
Köpeşe = kısa boylu şişman
Körk : güzellik körklü güzel
Kösnü = köstebek
Köş : - Göç
Köşelek : köpek yavrusu
Köşerağaç : araba dingili
Köşmek : göçmek
Köşük = yıkık
Köteklemek : dövmek, sokmak
Kötermek :- Kaldırmak
Kötermek = kaldırmak, yukarı kaldırmak
Köylek : Gömlek
Köp : çok
Köpür : köprü
Köz : göz
Közel - iri delikli saman kalburu
Kubuvul = şiirsel hikaye
KUCUR: Tuhaf düşüncelerde bulunan kişi için kullanılır.
Kuda - erkek dünür
Kuda: hisim
Kudagiy - evlenen erkekle kızın anaları birbirlerinin kudagıyı olurlar
Kudaşa : evlenen erkekle kızın kız ve erkek kardeşleri birbirinin kudaşası olur
Kudalak: tek atli araba
Kul töbeke : kül dökülen yer
Kulmalak: Koyun dışkısı
Kulan : geniş uçsuz bucaksız
Kulan saş : uzun saç
Kulun - yeni doğmuş at yavrusu
Kulümsirep : gülümseyerek
Kumalak = koyun pisliği
Kuman : ibrik
Kumgan: ibrik
Kumgan: İbrik
Kumpir: Haşlama (Patetes)
Kumpur:patates
Kumrı : koyu sarı
Kumursga=Karinca
Kumusga; karinca
Kunaş : baht
Kuniy : Huni
Kun tabak : ay çiçeği
Kunacin: 2 yasindaki inek
Kunnamak : Kedi köpekler için yavrulamak
Kunnevus: kiskanc
Kunsu=kiskanc
Kuramak : kumaşlara ek yapmak
Kurepe: kaysi
Kursak = karın
Kurtga = ihtiyar kadın
Kuselek: kopek yavrusu, enik
Kuskuday :- Evcilik Oyunu
Kuşane = küçük tencere
Kut - Uğur
Kuv : kov
kuvusunda : köşesinde DUVARDIN BİR KUVUSUNDA : duvarın bir köşesinde denilmektedir.
Kuwanış : sevinç
Kuyaş : güneş
Kuyruktasla = kertenkele
Kuytu - sessiz sakin yer
Kübelek : Kelebek
Kübi : yayıkta sütten tereyağ çıkarmak için çalkalama kabı
Külek = oya veya dantel ip yumağı ağaç kap
Kün : gün
Küntabak : ayçiçeği bitkisi, şımışkanın bitki hali
Künşü - kıskanç
Kürmelmek : sakavlamak, dili tutulmak
Kürpe : bulgur, taze, genç
Kürsimek : gönül geçmek, ahlar çekmek
Kürtük : - Tipi Sonucu Yığılmış Kar Kümesi
Küşelek = enik ( yavru köpek )
Kütük : kutu
Küwe : kalkan
Küy = ağıt-üzüntü anlatan şiir
Küye :is
Küyümek : astını cakmak, kazanın altını yakmak
Küyemek : bayılmak
Küyezlenmek : gurur duymak
Küzgi : ayna
L
Lakşa : : Erişte
Layla!: lailahe illallah
Legelek : leylek
Leşger : bel küreği?
Leştiy :leş gibi
M
Ma: al, buyur
Maga : - Bana
Makıl = istekli
Makıl :uygun
Magraşmak : koyun kuzu meleşmesi
Maksiy : etek
Maktamak : övmek
Maktanmak : - Övünmek
Maktav = övme
Malina : ahududu rusça
Mamay = çocuk yemeği-mama-
Mamelek - Mısır Unuyla Yapılan Bir Tür Yemek
Mamelek : un helvası
Mametekey : papatya
Mamırsa = bır yemek türü; ama sısmanlara da böyle denır
Mamirsa; yogurtlu, yumurtali yemek
Manka burun = kücük burunlu
Manka: burnu kucuk
Manlay : alın
Mannayın = alın
Marama : baş örtüsü, namaz örtüsü
Maremek; melemek
Markut: hayal urunu canavar
Matüv : saf
May = yağ
Mayav = yavan-bön-
Maymılavım-mamelek= un helvası
Mayışmak : bükülmek? sıcaktan yayılıp kalmak tembelleşmek
Mayşırak : mum
Maytapka almak : alaya almak
Mazalli: gosterisli, guclu
Melevşe : menekşe
Mengli: mogol
Meramsız : laf dinlememek
Mesnet : meslek
Meşavre : karar toplantısı arapça müşavereden
Metiy - Fıçı
MEZEL:Öğün
Mıng : lakap
Mıgaymak : hüzünlenmek?, kederlenmek? küsmek
Mık : çivi
Mık: Çivi
Mına : işte
Mında = burda
MINLEMEK: Dalkavukluk yapmak
Mınmek : binmek
Mıntaw : kağnı
Mırza: - Asalet Belirtir, Yöneticide Olabilir
Mıs = sessizlik
Mısgıl : alay (bir işi yada kişiyi taklit edip alaya alma)
Mıskıllamak : alaya almak
Mışık = kedi
Mıtbak = unutmak
Mıy : beyin
Mıyık = bıyık
Mıynız = boynuz
Min : bin, 1000
Mingeş : bindikten sonra, binince
Minsetip : bindirip
Minsiz - Eksiksiz, Özenerek
Mitpak: unutmak
Miyin; beyin
Mong : dert
Moysa; okuz arabasi boyundurugu
Moysak=boncuk
Moyşak: Düğme , boncuk
Moyun = boyun
Mögedek : fayton, at arabası, üsütü kapalı at arabası
MÖR: İsteğin gerçekleşmesi sonucu söylenir. Tam ifede edmedim sanırım.
Muçeleri : dizleri
Muktar :muhtar
Mugaymak = küsmek
Mungaymak: kusmek
Mungur mungur : hüngür hüngür
Munarlandı : dumanlandı, yaşlandı
Murın : burun
Müşe : uzuv
Müyüs = zula
Müyüz = boynuz
N
Nartuk: yaban armudu
Naşata = annenin babası
Naşaye = anneanne
Nav = bu-burdaki
Negiz___duvar
Nemse : alman,german
Neniy : nine
Nevsun: ne icin
Nokta: yular
O
Obır : cadı, vampir
Ograşmak : uğraşmak
Ogge: öne
Ogüne : önüne
Obke : ciğer, öfke
Od : ateş
Ogendre: okuz surme aleti cubuk
Okalamak : ovalamak
Oklav : oklava
Oktalmak : takılmak
Okunmek; grurlanmak
Olay bolsa : öyleyse
Olen: otsu bitki
Olşum = çalımlı-kendini beğenmiş
Olukuyruk: kertenkele
Omaka turmak : amuda kalkmak
Omba - aşık oyununda önemli kemik
Ong kol=sag el, sağ taraf
Ong : bol, bereket,
Ongarmak : bolluk vermek, onarmak
Onmak :daha iyi duruma gelmek
Onmak=bolluğa mutluluğa kavuşmak
Onman=sanssiz
Opkebavur; akciger
Oppa=havali, dik kafali
Oram___sokak
Oramak : biçmek yada sarmak
Orayman : kederli şarkı söylemek
Oraza : oruç , ramazan
Orın : mevki, yer
Oris: rus
Orisbi: namussuz
Orkildamak: kahkaha atmak
Orkiramak: eylenmek
Orme=Kazak
Orun-orın = yer-makam - yatak
Os : et gibi yiyeceklerin pişmeye hazırlanması, et terbiyesi
Osak=ustunde tencereyle yemek pisirilen demirden obje
Osal : kalitesiz, kötü, işe yaramaz
Osal = tembel
Osanmak; usanmak
Oşak = üç ayaklı demir rahle
Oşak: Ocak
Oşamak : benzemek
Ot : ateş
Oturuk; yalan, ötürük,uyduruk
Ozmak : geçmek
Ozgar= birisni kapidan ugurlamak/gecirmek
Ozgarmak : uğurlamak, yolcu etmek,
Ozgarmak : misafiri geçirmek
Otgarmak: Yolcu etmek, uğurlamak
Oy : muhakeme kudreti, düşünce
Oy : çayır oy oydan çayır çayırdan
Oylamak : muhakeme etmek, düşünmek
Oymak : yüzük
Oynaklamak : oynayıp sekirmek, hoplamak
Oynaş : sevgili
Oyşak : ocak
Ozmak : geçmek, öne geçmek, yarışı kazanmak
Ö
Öbere : obur
Ödür : zulüm, işkence
Ögüy :Üvey
Ögiy öreşe : öksüz,yetim
Ökinmek : pişman olmak
Ökmek : ekmek
Ökirmek : öğürmek, kızararak bağırmak
Ölen : çimen
Öleşip kalmak : sevinip kalmak
Ölşemek : ölçmek
Önsen : eğerin alt tarafı
Öpbek: Ekmek
Öpgelemek = küsmek
Öpke : - Küsme
Öptek = ekmek
Öreke : iğ
Örken : otsu bitkilerdeki kavun karpuz kabaktaki sap
Örkeş - Kambur, Hörgüç
Örtme : Başa Örtülen Örtü
Ösbek = yetişmek-boyda uzamak
Östirmek : büyütmek
Ösmek : - Büyümek
Öşek : Dedikodu
Öşlemek : çalmak
Ötbek/Ötmek : ekmek, geçmek, değeri olmak
Ötgür = atılgan;ateslı
Ötkir : geçerli, etkili
Ötürük = yalan
Öz : kendi , asıl, esas
Özek : bitkilerin ortasından uzayan ve tohum yapan dalı
Özek : arabanın ön ve arka dingillerini ortalarından birbirine bağlayan düz ağaç
P
Pakıl : inat, nisbet yapmak
Pakılşı : inatcı, nisbetçi
Paktım : bahtım
Palanka : küçük bahçe
Pan : ufak, küçük akçe
Palenşe - Filanca
Paliy :- Köpek Yavrusu
Papiş = ayakkabı
Papiy : - Ördek Yavrusu
Parta: ????
Pasle :fasülye
Paşalı : bir tür entari
Patlık : fol, tavuğu yumurtlamak için konulur
Pavluska: para, harclik
Peden : altın
Pedawra : çalım
Pekmek : karpuz balı
Pepiy - Hindi Yavrusu
Perdalez : kocakarı soğuğu
Perik : yumurtlayan tavuk
Perşan : perişan
Peş : fırın
Peşkır : havlu
Peşman bolmak :pişman olmak
Pırın: Fırın
Pırket : tuğla
Pıslak___ev yapımı salamura peynir , taze peynir
Pışkı =testere
Pıtamak : budamak
Pislak: patates puresi ile yapilan yemek
Pistan : elbise
Pişen / piçen : ot, çayır
Pişekiy : erkeğin kadın ile ilgili işlere karışması
Pişmek : biçmek
Polat : atılgan
Porta kapı :büyük kapı
Poşu: Damat tülbenti
Purse: pire
Pürlenmek / pürşüklenmek : tomurcuklanmak
Pürşüklü : havuç
S
Sabak :sap
Sabiy :1. Erkek çocuğu 2. Günahsız masum çocuk
Saga : Sana
Sagalamak : acımak
Sagınmak = özlemek
Sak - Uyanık, Gözü Açık
Sak bolmak: dikkatli olmak
Sakav - dilsiz
Sakev = ceket
Sakçı : bekçi, muhafız
Saklav : muhafız, koruyucu
Sakov : Dilsiz sağır
Saksır = pantolon
Saktiyan__deri
Sal : bırak, koy
Salbaradı : dalgalanıyordu
Salkama: ayran
Salkamak: karistirmak
Salkım = gölge
Salkın - gölge, serin
Salma = ev makarnası
Salmaklı : ağır,ciddi
Salpıramak ::Halsiz Kalmak
Samıt : saf_akılsız
San Sad Genellikle Hayvanlarada )- But
Sana: kayak
Sandraklamak : sayıklamak
Sangır = sağır
Sapten: cigdem
Saran - Cimri
Sarasın = sahur
Sarımay = tereyağı
Sarnay: ok yayi
Sasık : pasaklı
Sasımak = pis kokmak
Sasımak : kötü kokmak
Sasiguzel; gelincik
Sassık = kokarca
Satuv - evlenecek kıza erkek tarafından alınan elbise vb.
Sav : dinç_sağ
Savırısı : sağrısı
Savmak : sağmak
Sawıt : kapkacak,çanak, tabak gibi mutfak takımı
Savkoz: koylerdeki resmi isletmeler
Savlemiy - elinden bir iş gelmeyen,yumuşak başlı
Savleşik : nurcuk
Savsak - iri ve yakılacak düven samanı
Savut : kapkacak
Saw : sağ, diri
Say : uygun yer_sığ
Saya - kapalı koyun ahırı
Saylamak: seçmek
Saynik: caydanlik
Segertki; cekirge
Sekırmek : hoplamak, zıplamak
Selek__kova
Senek = dirgen,diğren,catal
Serlevuk: findik
Sernık : kibrit
Serteymek : sertelmek, kızmak
Seskenmek: sasirmak
Seskenmek: sasirmak
Sıba__bayan elbisesi
Sıbırtkı : süpürge
Sıdırmak : derisini yüzmek
Sılamak : badana boya-harç sürmek
Sılavşan: Solucan
SILKIM: Bozuk yumurta
SILTAV: Bahane
Sımtık :- Kötü Hayvanlar İçin Kullanılır
Sındırmak : kırmak
Sınık: - Kırık
Sıngaydı : kırılsaydı
Sıpıltavık: Terlik
Sıpırmak : süpürmek
Sıpırtmak - Fırlatmak
Sıpra : sofra
Sırga - küpe
Sıt__elbiselik kumas
Sıtmak : yumurta kırmak
Sıyak :dışarı
Sıylı = sayın (hitap sekli),itibarlı,ağırlanan kişi
Sıyır = inek
Sıylamak : misafir etmek, ağırlamak
Sıymak : sığmak
Sıypamak:okşamak veya mecaz anlamda kızgınlığını gidermek
Sıyrak = ayak
Sızgırmak : ıslık çalmak
SIZIK: Hayvanın iç yağının kıtır şekline gelene kadar kavrulması sonucu yapılan yiyecek.
Sidane : zeytin
Siganak: dirsek boru
Siganak=dirsek
Silekey = tükrük (salya )
Silgı : atkı, yazmadan büyükçe başörtüsü
Silma: kaysi
Sindirmak: kirmak
Singni = küçük kardeş ( kız )
Sinikpak: ozlesmek, mayalanmak, olgunlasmak
Sinmak=kirilmak
Sipalamak :zarar vermeden dövmek
Sipiyciydan: sansar
Sirakti Timgiz= Lambayi Sondur
Sirkey=sivrisinek
Siskaklamak; ishal olmak
Siskirmak: hapsirmak
Siyak: disarisi
Siyaka sikpak: tuvalete gitmek
Siyarıp : siyahlaşıp
Siymek : işemek
Siyrak: bacak
Siyrak=ayak
Siyrek : seyrek
Sizbak:cizmak
Sizgirmak: islik calmak
Smarlamak: sparis vermek
Sogannamay : soğan yahnisi
Sogış : savaş
Soğum = adak-kurban
Sokmak : vurmak, sokmak
Sokta :- Softa, Din Bilgini,Molla
Sokur : Ama- Kör
Sokur cumran : köstebek
Sokur : kör
Sokurşışgan = tarla faresi(köstebek)
Sogur tekenek : dulkadın otu
Sokta : talebe, öğrenci
Sol: cayirlik, mera
Solpu__kevgir
Somasa: kosum aleti
Somunmak = banyo etmek
Sona = atsineği
Sonday = öyle
Songa kalmak: gecikmek_sona kalmak
Sonkaymak = egılmek. Çömelmek
Sontay: bozuk para kesesi
Sor__dedikodu
Soramak : sormak
Sorpa - et suyu ve kuyruk yağlı çorba
Sorsumak= ziplamak
Sorten: yagmursuyu yolagi
Sorukmak : kurumak
Sota : :Kenarda Kalmış Yer
Soymak : boğazını kesmek
Soz : Sündür
Sozbak = uzatmak
Sozmak : sündürmek
Sozulmak = esneyerek uzamak
Sozulmak; uzamak
Sozumak : ayakta dikelmek
Sökür = diken
Söz kaytarmak : karşılık vermek
Spor : Çorap
Suguldamak = acele etmek
Suklanmak : heves etmek
Sundurma : balkon
Suvaar = dere
Suvagar: suyolu, ark
Suvagaş = kova taşıma omuzluğu-ağaç
Suvdurlu=oynak,civik
Suvgarmak : hayvanları suya götürmek
Suvuk : soğuk
Suvumak : soğumak
Suykumsuz=sevimsiz
Süngi : cirit mızrak
Süraye : sürahi
Sürtmek : silmek
Sürtelenmek : silinmek_sürtünmek
Süyek = kemik
Süyem: karış
Süygü : sevgi, aşk
Süygülü : sevgili
Süykenmek : - Yaslanmak
Süykenmek: Yaranmak
Süymek : Sevmek
Süyünmek : sevinmek
Ş
Şabaş : oyun oynayanlara yada gelinle damata düğün sırasında şınla türküyle verilen hediye
Şabdırmak : fırlatmak
Şabışmak : at yarışı yapmak
Şadır : çadır
Şagala : çakal
Şakıldap kulmek : kahkahayla gülmek
Şakırtuv - Düğüne Davetli Olanlar
Şakmak : iğnesini batırmak, sokmak
Şalaş : tarlalara korunma amaçlı yapılan barınak , bağevi, alacık
Şalabaş : ucu yanmış korlu ağaç
Şalbar : şalvar
Şalgı = tırpan , müzik aleti
Şalügün : ökçeli kadın ayakkabısı
Şalka tüsmek - sırtüstü düşmek
Şalkama = ayran , cazma
Şalt : - Çabuk
Şambelek = iç organlar
Şamır = çamur
Şana : kızak
Şana kaymak :kızak kaymak
Şanak : derin tabak
Şandır = cılız,sinir?
Şangımak : tozumak
Şanşmak : - Kesici Aletle Yaralamak
Şapa : çapa
Şapbaz - oynayana yapıştırılan para
Şapmak : - At Koşturmak
Şapraş : ağaç merdiven
Şapşımak : zıplamak
Şaptar : - Çavdar
Şapten = çiğdem
Şapuluv : alkış
Şar - Biley Aleti
Şaşaklık : saçaklık
Şaşbide : gözleme
Şaşgı = iri saman
Şaşmak : saçmak
Şaşramak : püskürmek
Şata = iki bacak-bacakarası
Şatal : çatal
Şawıp barmak : hızlı gitmek
Şavk : ışık
Şavle : ışık
Şavül - Bir Tür Tarla Faresi
Şay : dere, çay,
Şay etip : şöyle yapıp
Şayda : öyle de
Şayan - Çiyan
Şayası bolmak : uğursuzluk, kötülük olmak
Şayka: Yıka
Şaykalamak : çalkalamak
Şaykamak : -kap vb. Maddeleri suyla durulamak, temizlemek
Şayma - Köpek Yiyeceği, Yal
Şaynamak : ağızda çiğnemek
Şaynik = çaydanlık
Şaytanşımıldık = örümcekağı
Şaytantoy - Küçük Fırtınamsı Hortum
Şeber : : İşçimen, Becerikli,marifetli, hünerli
Şeer : şehir
Şegertki = çekirge
Şek : 1. - Bağırsak 2. Tarla Sınırı
Şekara = sınır
Şekırdek : şımışka, çekirdek
Şekmen: ceket
Şeklenmek : şüphelenmek
Şekmek : Kosmak, arabaya at koşmak
Şelek : Helke, kova
Şeltek : kalbur
Şeltemek: elemek
Şemşer : demir kaşık
ŞENDELE: Peynir ve sütün süzümünde kullanılan bez
Şepşık : süzgeç
Şeren : tınaz
Şeşek : çiçek
Şeşekey = çiçek
Şeşınmek : üzerindekileri çıkarmak
Şeşinme = soyunma
Şeşme : çeşme
Şeşmek :çözmek , çıkarmak
Şet : kenar, sınır
Şetlewık : fındık
Şevre - işlenmiş oyalı mendil ,çevre
Şıba = fistan-elbise (bn)
Şıbık : sarma sigara
Şıbın = sinek
Şıbırmak = mayi sızması
Şıbırtı : damla
Şıg : çık
Şıganak = dirsek
Şıgarak :baca
Şılapşı : leğenin büyük olanı
Şılavşan = bağırsak kurdu ( tenya)
Şılka -1. Nanemolla,pişmemiş ekmek
Şılka : iyi pişmemiş
Şımaşmak : ağaca tırmanmak
Şımıldık - Gelin kalacağı odaya getirilince bir köşeye gerilip gelinin ardında oturtulduğu perde
Şımıldık : sinekvb. Girmesini engelmek için yatağa serilen tül,
Şımışka : ayçekirdeği
Şımıtmak / Şımtımak : çimdiklemek
Şın = atışma-uyaklı söz
Şınıkmak : yemeğin dinlenmesi , hamuru dinlendirip çürütmek
Şıpalak : çıplak
Şıpıldavuk-şiplik= terlik
Şırak: gaz lambası , düğün kuklası
Şırak: Lamba, mum
Şıray - beniz, yüz, surat
Şırayı tüşmek : bozulmak
ŞIRIŞ: Meyve ve benzeri sulu yiyeceklerin elimizde bıraktıkları yapışkan ve şekerli madde, çiriş
ŞIRPI: Çırpı
Şırşı torgay : serçe kuşu
Şırtay - Zayıf Çelimsiz
Şışgan/şışan = fare
Şışkak - ishal
Şışkan: Fare
Şıy : çiğ
Şibjiy = acı biber
ŞİKAR: Vazgeçilemeyen kişi
Şilter - Bir Tür Hamur Kızartması Yiyecek
Şinatiy : serçeparmak
Şipiy = civciv
Şipşe : Civciv
Şiren :- Balkaların Toplandığı Ekin Yığını
Şirkey = sivrisinek
Şiypanlamak - vücutla dengesiz hareketler
Şoka = amca
Şokımak : gagalamak
Şokmar - Sopanın Toparlak Ucu
Şolpu : süzgeçli yemek kepçesi
Şolpu = süzgeç
Şomanay - askıntı,yılışma
Şomar - Çoban Köpeği
Şomarke - İçe Giyilen Kalın İçlik
Şomaşa : zelve, boyunduruğun bir parçası
Şomaşa : ten ten helvanın bozuk olması
Şomışka : çalı çırpı
Şomunma = banyo-banyo yapma
Şona = çoban yamağı
Şonatiy : küçük parmak
Şonkaymak : keyiflenmek? (şömüş bersen şonkayır)
Şontay = para kesesi
Şopar - çingene çocuğu
Şorşumak - sıçramak
Şoşka : domuz, domuz yavrusu
Şoşka - sevimsiz,kötü ,domuz
Şoşka = tek kalmış ( olumsuz )
Şoşka:sevilmeyen insanlar için kullanılır.
Şoşkana: Karın
Şotık : küçük
Şot: Keser
Şoymak = dikiş yüzüğü
Şoyruk = çarpık
Şoyunayak = büyük tas
Şökür = diken
Şöküş - Çekiç
Şömüş : çorba kepçesi (ayakşay)
Şömüş = kepçe
Şörten: Köşe, çörten
Şugul = aceleci_tezcanlı
Şukumak : Gagalamak_Karıştırmak
Şul : kilim
Şuval : çuval
ŞUVAŞ: Hayvanın dışkısının kokusu yada vücudumuza bulaşan kısmı
Şuvuldaşmak : hep bir ağızdan konuşmak
Şüy - Askı, Vida
T
Tabbak = bulmak
Tabısbak : buluşmak
TABİYATSIZ: Güzel ahlaklı olmayan kişi için kullanılır.
Tabsır = resim-fotoğraf
Tacibke kalmak : şaşa kalmak
Takınüs: Sevimsiz
Takır : çıplak,örtüsüz
Takmaklamak : tekrar etmek
Takta : tahta
Taktapoş = evin içine yapılmış balkon
Takünüs = nanemolla-kırılgan
Talasmak: Bir şeylerin orada bulunanlarca kapışılarak toplanması
Talaka : komşularının toplanıp yoksul birisinin işini parasız ve ücretsiz yapmak
Talanmak: Yaralanmak
Talaşmak . dalaşmak, yağmalamak, kapışmak
Talasbak : paylaşamamak?
Talaw : yağma
Talda : gölge
Talekiy - tek atlı at arabası
Talkan = kavrulmuş buğday ezmesi?
Talkan : mısır unundan yapılmış lapa bulamaç?
Talmay : vazgeçmiyor
Tamak : damak
Tamçı : damla
Tamlay : damlıyor
Tamır : damar, kök,
Tamtimlemek :yapılan işte hassasiyet gösterme, titizlenme
Tana : dana
Tankuv = kısa
Tannay :damak
Tansık : az bulunan nadir
Tap : bul
Tapmak : bulmak, çocuk dünyaya getirmek
Taptavşık - sert toprak zemin
Tars - Birdenbire
Tart= cek
Tartma : evin içinde iki saçağı birbirine bağlar raf vazifesi görür kalın tahta
Tasböte = tavuk taşlığı
Tasırtı : gürültü
Tasma : sırım
Tastar = yemeni
Tastar=esarp
Taşbiy : yaşlı abla (yaşlı kadın)
Taşke - el arabası
Taşla : bırak, indir, koy
Taşlanmak : giysilerini çıkartmak, soyunmak
Tat : türk olmayan, acem asıllı, dili şivesi farklı
Tatımak : tadı olmak
Tatay : abla
Tav = dağ
Tav : dağ
Tavatır : iyi, güzel
Tavatır = süper
Tawke : köpek adı
Tawlanmak : şişmanlamak, kilo almak
Tawış : ses
Tavusbek: Bitirmek
Tayak : değnek, sopa
Tayıp : kayarak
Taylak = çıplak
Taylangaç : Çıplak
Taypınmak - Sessizce Uzaklaşmak
Taz : kel,keleş
Taza - Temiz, Bakımlı
Tebşek = tabak-sahan
Tegenek : diken
Tegerşık : tekerlek
Telbew : dizgin
Telbige; arabaya koşulmuş iki veya üç atın yönetildiği dizgin
Telmirip : sabırsızlıktan titreyerek
Temiş : sahur
Ten : denk,eşit
Tengaran = hafifce-eğreti
Tengaran= dikkatli, yavaş
Tenkeymek = yıkılmak-yatmak
Tentek : deli , tuvadak
Tenzur:laf taşıyan kişiler için kullanılır
Tepbek: binmek,oynamak, tekmelemek
Tepsek: tabak
Tepşek : tabak
Teran - azıcık(genelde kırım'lılar söylerler)
Teren : derin
Terbetmek : sallamak
Terek = ağaç
Tereze = pencere
Tereze =1. Pencere 2.terazi
Tekşik = delik
Teşgermek : aktarmak
Teşik : delik
Tetik: bisiklet
Tewekel : ahmak
Tezek : hayvan gübresinden yapılmış yakıt
Tezgele :el arabası
Tıgı : tığı
Tıgırmak : tekerlenmek, yuvarlanmak
Tıgıs :Yoğun,Sık
Tıkışmak : karışmak
Tımalak = yuvarlak
Tımaw : nezle,nevazil
Tımbıldamak : oynamak
Tımgız : kapamak, söndürmek (şıraknı tımgız)
Tımmak : 1. Uyku 2. Ölüm ( mecazi )
Tınevin - Geçmiş Gün
Tıngır = ince saç leğen-bakır helke
Tıngırmak : yuvarlanmak
Tınık tınık : durgun durgun, sakin
Tınsık - Sessiz Sakin
Tıranşık : azıcık?
Tırımtay = ibibik
Tırımtay = karakarga
Tırıs - At'ın Yürüyüşlerinden Biri
Tırışmak : çabalamak,gayret etmek, çaba harcamak
Tırısbak = büzüşmek-inatlaşmak
Tırmen : değirmen
Tırnavış :1. Tırmık 2. (mecazi ) kıskanç
Tışarga/tışkarga : dışarıya
Tıymak : yasaklamak, menetmek, tilini tıy dilini tut
Tıyrak = hevesli
Tızıkmak : diz çökmek
Tıziy : teyze
Tigirmak; yuvarlanmak
Til : dil
Tilemek : dilemek, istemek
Tilindi Tiy=Sus
Tingir: yayvan geniş kap
Tipan tipan : paytak yürüyüş
Tirisbak: büzülmek
Tirismak=buruşmak (tastarim, isligim tiristi)
Tirkildamak: kıkırdama
Tirmen : değirmen
Tirmislamak; ot balyalamak
Tiş : düş
Tiygenşe : değinceye kadar
Tiymek : değmek, uğramak
tiyeldi: yüklendi TİYELDİ PIRTIN :(Tiyelme ;Yüklenme)(Pırtın; eşyaların) Şarkıda yüklendi eşyaların anlamındadır.
Tiyrevüş : firkete, çatal iğne
Tizgin : koşum
Tizikbak: koşmak. Acele etmek
Toban : saman
Tobelesbek; kavga etmek
Tobık : ayak bileği
Togalap : kamçılayıp
Togay : çayır
Tokalak: Kısa Saç
Tokışmak : çarpmak
Toklu:iki yasındaki koyun
Tokmak tas - harman dövme aleti
Tokta = dur
Toktamak = durmak
Tokya=terlik
Tolkutmak - Yerinden Oynatmak
Tomalaş : tombul kız
Tomav : nezle
Tompaymak: küsmek
Tomrık : tomurcuk
Ton - kışlık kalın giyecek,kürk
Tonmak : üşümek
Tonamak: bahşiş almak
Tonamak: siyirmak dilimlemek.
Tongus: son çocuk
Tonguş - bir ailenin ilk çocuğu
Tonka burun = büyük burunlu
Tonkaymak : devrilmek, yatmak, domalmak
Tonkaytbak ters çevirmek.
Tonmak = üşümek
Tonmak :üşümek
Tor__evin en özel kösesi
Toramak : doğramak
Torgay = serçe
Torgay = saka
Torşak - Küçük Çocukları Severken Kullanılır
Tos___: 1.yokus , rampa 2.göğüs
Tosbaka = kaplumbağa
Tostakay = küçük tas
Tosturmak: bebeğe tuvaletini yaptırmak
Tot :pas
Totay : abla, prenses, prensin kızı
Toy = dügün
Toyalmak : doymak
Toy tuvar= düğün icin kesilen büyük veya küçük baş hayvan
Tozmak : eskimek
Töbe : tepe, en üst, uç
Töbelemek : dövmek
Töbelemek: Dövmek
Töbelesbek : dövüşmek
Tögerek :yuvarlak
Tögerek : yuvarlak pişirme saçı
Tögerek : bir çeşit hamur işi
Tögilmek : dökülmek
Töl : hayvanların yeni doğurdukları yavrular
Töle : kümes
Tölemek : ödemek
Tölüy - sağır
Tömen : aşağı
Tömen = aşağı
Tömpeşik = tümsek
Töpke = sıkıştırılmış gübre
Tör : baş köşe
Töre : bey, zengin
Törü = bas köse
Tösek = döşek
Tössek: Döşek
Tözüm : doğruluk
Trampa : Trafo
Tul : dul
Tulpar = kanatlı at
Tulup : kese
Tunevun: dun
Tuntuvar: Toydan bir önceki gün
Turgaşı : duracağına ? durunca
Turmak : kalkmak
Tutas = bütün-tamamı
Tuvadak : akılsız , tentek
Tuvmak : doğmak (kün tuvdu)
Tuvar = inek sürüsü
Tuvar: buyuk bas hayvan sürüsü
Tuvgan: akraba
Tuvgarmak; ati boşa almak, çözmek
Tuyak : toynak, at tırnağı
tuvarmak: Arabaya koşulmuş hayvanlşarı koşumlardan çözmek
Tuwıl : değil
Tuvmak : doğmak
Tuvran = yayık
Tuvul: Değil
Tuyak - Dayanak Olan Kalın Sırık
Tuyak: ayak
Tuye: deve
Tuymak : duymak, işitmek
Tük : kıl, tüy
Tük - aşık oyununda kemiğin tümsek yüzü
Tüpse : saksı
Türlenmek : değişmek
Tüs : renk
Tüş : düş
Tüşmek : inmek
Tüy : darı unu
Tüye = deve
Tüyme : düğme
Tüymüşik : çıkın
Tüyük : ezik, dövülmüş
Tüyme - Düğme
Tüyümşük - düğüm
Tüzmek : dayanmak,sabretmek
Tüzetmek : düzeltmek
U
Ukenlemek: büyümek
Ul : oğul
Ulak___oğlak
Ulkım : çörek
Unduruk; raf
Upuruk__balon
Ur : vur
Urba : giyecek, elbise
Urgan : kalın ip
URPA: Kırıntı
Urşuk - yün eğirme aleti,iğ,kirman
Uru - tahıl gömülen kuyu şeklinde çukur
Uruw : soy, sop
Usama - Benzeme
Usın = gerçek
Uskurmek: okuyup üfleme
Usun: gerçek
Uşamak : benzemek
Uvul = erkek çocuk-oğlan
Uyat = ayıp
Uydırmak : uygulamak
Uykala: Ov
Uyklamak = uyumak
Uytebe__ dam,çatı
Uytku: yoğurt mayası
Uyuk : patik
Uzuk__evin içerden tavanı
Uzulmek; kopmak
Ü
Üleşmek : bölüşmek
Ündürük = raf
Ürümek : havlamak
Üsün = ıcın
Ütebe:dam çatı
Üy : ev
Üyken : büyük
Üyle : öğle vakti
Üylenmek :evlenmek
Üylü :evli
Üymek - Yığmak
Üymelesmek - Bir Araya Toplanmak
Üyrenmek :öğrenmek
Üytöbe = dam-çatı
Üytöbe: Çatı
Üzülmek - İp V.S.Nin Kopması
V
Velesbit: bisiklet
Velespıt : bisiklet
Y
Yak : yan, taraf, yön
Yalmak = utanmak
Yaman : çirkin_kötü_fena
Yamisi: deri yelek
Yampiri : yan giden
Yanaşadaki : kenardaki, yanındaki
Yaramay : kötü,fena
Yaraşmak :yakışmak
Yarıklana : aydınlanıyor
Yasamak : yapmak
Yasmak : tahtadan yapılmış elde sırtta taşınabilen su kabı
Yaşaw : yaşam, hayat
Yaw : uyanık
Yengil : hafif
Yosbak=sinirlenmek
Yuklamak : uyumak
Yuku : uyku
Z
Zangiramak: gürültülü ses cikarmak
Zaya : boşuna, azap, işkence
Zavklu = mutlu; zevkli
Zavklu; zevkli, neşeli
Zelzele :deprem
Zıpkın : mızrak
Zıytınmay : zeytin yağ
Zibar: uyu
Ziy-çuv : şen şakrak
kaynaklar :
1 - Müstecib Ülküsalın dobrucadaki kırım türklerinde atasözleri ve deyimler kitabının sözlük bölümü
2 - Enver ve Nedret Mahmutların Dobruca türk halk edebiyatı etinleri kitabının sözlük bölümü
3 - Emel mecmualarının elde bulunanların sözlük bölümleri
4 - İnternette bulduğum çeşitli kaynaklar
Korcun : Heybe
kösev : Fırında veya ocakta yanmakta olan ateşi karıştırmada kullanılan ağaç
saplı demir çubuk
Şipşiy : Hiç pişmemiş,çok üzülme,
Bıgay : Bunun gibi,besbelli (yöresel sözcük olabilir
Capeşke : Peştamal
Marama : Kadın başörtüsü
Tastar : Sarı renk kabartmalı kadın başörtüsü
Canbas : At ismi
Bir talay : Çoğunluğu,tamamı
Oyga taman : Aşağıya doğru
Tarsıldatıp : Silahın ateşlenmesi ve çıkardığı ses
Ölen,şölen : Telaş ve karmaşa
Şolpa tüsmek :Bir şeye büyük bir istekle atılmak,sevinerek talip olma
Şokrap : Suyun çağlayarak akması
Koba : Mağara veya dağda barınma yeri
Nokta : At'ın başına takılan yönetme kayışı
Eltir ton : Değerli kürk
Talmak : Koyu bir sohbet etmek
Celpildeme : Dış giysinin yürürken rüzgar etkisiyle sallanması
Tarsıkma : Bunlamma ,canı sıkılma
şugul şugul = acele ederek (çabuk çabuk)
kıyşık-şoyruk = eğri büğrü
ıslap tur = tut (biraz)
CÖNEMEK : Bir yere gitmek üzere ayrılmak,hareket etmek
NAŞŞİY : Nasıl birşey
İYEK : Çene
KÖRMESİ : Genelde yüzün görünüşü için kullanılır,benzetme
KIRLI : Hafifseme şeklinde bir türlü anlamında
CASARMAK : Gençleşmek
NEGİZ : Duvar
ESİYMEK :Yaşlanmak
SESKENMEK : Uykudan ansızın uyanmak,kendine gelmek
TAPŞAN : Evde yatılan yüksekçe karyola veya sedir
BARLEM : Bari
MUNAYMAK : Üzülmek,boyun bükmek
KAKMAK - Bir çeyi çakmak, itelemek
İYİRMEK - yün eğirmek
İYİRŞEN - Dul kadının getirdiği çocok
TAYKELDİ - Dul kadının getirdiği çocuk
TÜS - Rüya, in
KALIN - Başlık parası
IZGIRTMAK - Uzaklaştırmak
KARGIŞ - Lanetleme, beddua
KARALTI - Belli belirsiz görüntü
KOR - Hor, elinden iş gelmeyen,beceriksiz
TÜP - Dip
TÜYÜLME - Boğazına yiyecek kaçma
ŞIMTIK - Çimdik
MEŞREPE - Metal veya toprak su bardağı
TAZ - Kel
SELEKE - Alay,dalga geçme
PİŞEN - Çayır otu
ŞONTUK - Yarım,kesik,çabuk küsen
TOLKUMAK - Suyun dalgalanması
OBA - Geçici yeleşim yeri, höyük
KAPLIBAKA - Kaplumbağa
ÖTKERMEK - Geçirmek
TAPMAK - Bulmak
TAPTIK - Bulduk
ERKELEME - Söyleneni tekrarlayarak yapılan alaY
TOLTURMAK - Doldurmak
TAMIR - Damar
IZAN - Tarla
ŞÜYTÜP - Şöyle edip
SUVURMAK - Çekip çıkarma
TIYMAK - Kısıtlamak, durdurmak
OGA - Ona
KAYTİYİM - Ne yapayım
ŞAVKIN - Şimşek
KOLİYBA - Kulübe
ES - Akıl
SITMAK - Yumurtayı kırmak
OYMAK - Dikiş yüksüğü
OLAY - Öyle
SIZGIRIK - Islık
KAYDIRAK - Tşla oynanan çocuk oyunu
ŞABISTIRMAK - Sıcak ve soğuk suyu karıştırmak
ŞABUV - Kesip koparma
ŞAŞ - Saç
ŞAKMAK - Zehirli hayvan sokması
ŞANŞUV - Sancı
ŞARŞAP - Çarşaf
ŞATLAK - Çatlak, yarı deli
PEŞKA - Soba
ŞIBIK - çubuk
ŞAN - Çan
ŞINGIRDAK - Çıngırak
ŞIĞIK - Kemik çıkığı
ŞUKUR - Çukur
ORAMAK - Dolamak
ŞARŞOP - Çerçöp, bilye oyununda deyiş
DEGEN - Söyleyen, demiş
TELBİGE - Çift at koşumunda dizgin
DIM - Nem
DINKISMEK - Tokuşmak, toslaşmak
DÜBÜRDESME - Patırtı etmek
DUVA - Dua
DOS - Dost arkadaş
İŞ - Hiç
İŞÜV - İçme
İLGİŞ - Askı
İT - Köpek
LAP - Söz, konuşma
KEL - Gel
KET - Git
KURULDAMAK - Horlamak
EGEV - Eğe
ŞOPUR - Çiçek bouğu yüz
KUDAY - Tanrı
BELSENMEK - Bir işe özenerek grişmek,yapmak
SAVSAK - Genelde yakılan iri saman
ARANA - Büyük boy kazan
ŞIRMAV - Bir işi engelleyecek eşya vesaire
CAYRAGAN - Karışık ve işlerin çok olduğu zaman
KÖBÜNŞE - Çoğunlukla,ekseriyetle
SIRCUVURMA - Koşarak hizmet etme
KAKRA - Köylerde araba v.s.nin konulduğu üstü kapalı yanları açık br tür garaj
balak: paça
negiz: duvar
Kaydol:
Kayıt Yorumları (Atom)





















![[k�±r�±mda+nogay+yerle��imleri.jpg]](http://1.bp.blogspot.com/_YezErMvUiTw/R1zNqOEC8HI/AAAAAAAAAJM/FliqZPez0Rc/s1600/k%C3%84%C2%B1r%C3%84%C2%B1mda%2Bnogay%2Byerle%C3%85%C2%9Fimleri.jpg)





Genellikle kırım yarımadasının çöl bölgelerinde nogaylar haritada kahverengi ile gösterilen güneyindeki dağ bölgelerinde osmanlının torunları tatlar yerleşik Kırımın hangi bölgesinden geldiğimizi anlamanın en kolay yolu bir kırım seyahati, Türkiye,Bulgaristan ve Romanyadan kırıma gidenlerin çoğunluğu konuştukları şiveyi kırımlılara test ettirirlerse büyük olasılıkla konuştukları şivenin nogay şivesi olduğunu kendilerinin de nogay olduklarını göreceklerdir.
*******************************************


Nogay orda



Hiç yorum yok:
Yorum Gönder